Opinion and Social Commentary
As Myanmar’s civil war continues and civilians endure airstrikes, displacement, arbitrary arrests, and widespread suffering, a growing number of Buddhist voices inside the country are questioning the role of influential religious leaders in responding to the crisis.
These critics are not rejecting Buddhism. Rather, they argue that the ethical teachings of Buddhism should be applied not only to ordinary people, but also to those who wield political and military power.
Many point to an uncomfortable contradiction: while Buddhist teachings frequently emphasize compassion, nonviolence, mindfulness, and moral conduct, some of the country’s most influential monks and religious institutions have remained largely silent about the actions of the military regime, despite extensive reports of civilian casualties and destruction.
A Question of Moral Responsibility
One of the most common questions being raised is simple:
If religious leaders can advise ordinary citizens to overcome greed, hatred, and delusion, why do so few publicly challenge those whose actions directly contribute to violence and suffering on a national scale?
Critics argue that sermons often focus on encouraging patience, personal morality, meditation, and acceptance of hardship. Yet when it comes to powerful figures responsible for policies or military operations that affect millions of lives, public criticism from senior religious authorities is relatively rare.
For many Myanmar Buddhists, this is no longer merely a political issue but a moral one.
They believe that religious teachings should be capable of confronting injustice regardless of who commits it.
The Use of Karma and Endurance
Some commentators have also expressed concern about the way concepts such as karma, endurance, and acceptance are sometimes presented to suffering communities.
According to these critics, people facing poverty, displacement, imprisonment, or the loss of loved ones are often encouraged to accept their circumstances as the result of past karma, to remain patient, or to focus on personal spiritual development.
While such teachings may provide individual comfort, critics argue that they can become problematic if they are used to explain away present injustices or to discourage accountability for those exercising political and military power.
They contend that compassion should not only comfort victims but should also challenge the actions that create victims.
Religion and Political Power
Another recurring concern is the close relationship that has existed between some religious institutions and successive military governments.
Observers note that military leaders have frequently donated to monasteries, funded religious projects, sponsored pagoda construction, and cultivated relationships with prominent monks.
Critics argue that such relationships risk creating an environment in which religious institutions become reluctant to challenge state violence or authoritarian rule.
This concern is particularly significant because some religious figures have previously spoken publicly on issues of nationalism, ethnicity, and religion. As a result, many citizens question why similar engagement is often absent when discussing military abuses or civilian suffering.
The issue, they argue, is not whether religion should become partisan, but whether moral leadership can remain silent when violence becomes widespread.
Buddhism and Social Progress
Some writers have broadened the discussion beyond politics and questioned whether traditional religious culture is keeping pace with the demands of the modern world.
They argue that contemporary societies require critical thinking, scientific education, civic responsibility, and emotional intelligence alongside religious practice.
Their concern is not with Buddhist philosophy itself, but with forms of religious culture that may discourage questioning, independent analysis, or engagement with social realities.
According to these critics, a healthy society requires citizens who can think critically, address practical problems, and hold institutions accountable while maintaining ethical values.
Not a Rejection of Buddhism
Importantly, many of those raising these concerns identify themselves as practicing Buddhists.
They emphasize that their criticism is directed neither at Buddhism nor at all monks.
Many monks have stood with the public, participated in pro-democracy movements, endured imprisonment, or even lost their lives defending human dignity and justice. Those sacrifices remain deeply respected by many people across Myanmar.
The criticism is instead directed at influential religious leaders who possess significant moral authority yet have chosen silence during one of the most devastating periods in the country’s modern history.
The Unanswered Question
At the heart of the debate lies a question that continues to resonate among many Myanmar Buddhists:
If religious teachings are meant to reduce suffering, should they not also speak directly to those who cause suffering?
As Myanmar’s crisis deepens, increasing numbers of citizens are asking whether moral leadership requires more than guiding individuals toward personal virtue. They are asking whether it also requires the courage to confront injustice, even when it is committed by the powerful.
For those voices, the issue is not the truth of Buddhism itself, but whether the principles of compassion, nonviolence, and moral accountability are being applied equally to rulers and the ruled.
MMNN Editorial Desk
*ဗုဒ္ဓတရားလမ်းစဉ်ဟာ ဘယ်လိုမျိုးပါလို့
တညီတညွတ်တည်း သင်ပြပေးနိုင်ခြင်း မရှိပါဘူး။ မလုပ်နိုင်ပါဘူး။ တခြား ဘာသာဝင်တွေလို လက်စွဲကျမ်းစာ စာအုပ်တောင် မလုပ်နိုင်ပါဘူး။
~ ဓမ္မစကြာကို ဘာသာပြန်ခိုင်းရင် တယောက်တမျိုး ဖြစ်နေကြမှာပါ။
~ တရားထိုင်နည်းကလည်း တမျိုးစီပါ။
*ဘုန်းကြီး ၅ သိန်းနှင့်တကွ၊ ဆွေမျိုးတစု၊ ကပ္ပိယ လူတန်းစားနှင့် ရုပ်ထု၊ သင်္ကန်း၊ ပူဇော်စရာ ပစ္စည်းတွေနှင့် ငွေကုန်၊ အချိန်ဖြုန်း လုပ်အားဖြုန်းနေကြတာဟာ ဝမ်းနည်းစရာပါ။ မိုက်မဲလွန်းရာ ကျပါတယ်။
~ အဆုံးအမလမ်းစဉ်ကို ငွေမကုန်ဘဲ အိမ်ထဲမှာတင် ဖုန်းထဲမှာ ယူကျူက တရားကို အခမဲ့ သင်ယူလို့ရတဲ့ ခေတ် ရောက်နေပါပြီ။
၁။ တရားလမ်းစဉ်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မညွှန်ပြနိုင်ဘဲ ၂။ ငွေဖြုန်းခြင်းကို လုပ်နေကြတဲ့ အပြင်
~ အခုလို ‘ လူ့သမိုင်းအစစ်’ ကို မသိတဲ့အခါ
ဦးနှောက်တွေက ဆင်ခြင်တုံတရားမှာ ပျက်စီးကုန်ပါတယ်။
~ လက်တွေ့ကျကျ မတွေးတတ်တော့ပါဘူး။
၃။ ထေရဝါဒ အယူအဆကြောင့် ဦးနှောက်ပျက် ခေတ်နောက်ကျ အစွဲကြီးသူတွေ ဖြစ်ကုန်တာက အကြီးမားဆုံး နစ်နာဆုံးရှုံးမှုကြီးပါ။
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
၁။ လူ့ဘဝလမ်းညွှန်အဖြစ် လူ့ကျင့်ဝတ်အသိ ( ဗုဒ္ဓနည်းကျ သီလ ) လမ်းစဉ်လဲ မရကြပါ။
၂။ စီးပွါးရေးအရ တွက်ချေမကိုက်၊ မလုပ်သင့်ရာကို လုပ်နေကြတယ်။ လူလူသူသူ နေခွင့်ရဖို့ တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးမှုကို အားမစိုက်ကြဘူး။
၃။ လက်တွေ့ကျကျ တွေးခေါ်သုံးသပ်တတ်တဲ့ ‘ ဆင်ခြင်တုံတရား’ ပါ ပျက်စီးကုန်ပါတယ်။
၄။ ဒီနေ့ခေတ် ပညာသင်ရာမှာ ခိုင်မာတဲ့ အသုံးဝင်လက်တွေ့ကျတဲ့ သိပ္ပံပညာနှင့် အချက်အလက်ကို သင်ယူကြရတဲ့အပြင် ‘ သုံးသပ်ဆုံးဖြတ်နိုင်ခြင်း စွမ်းရည်’ ( Critical Thinking) ကိုပါ သင်ကြရပါတယ်။
~ အဲ့ဒီလို ‘မဟုတ်တာတွေကို မှတ်သား ခံယူထားတဲ့ ဦးနှောက်မျိုး’ တွေနဲ့ ဘယ်လို တိုးတက်အောင် ပြင်ဆင်ယူလို့ ရနိုင်မှာလဲ။
၅။ မိမိစိတ်၏ ခံစားချက်ကို သင့်တော်စွာ
ထိန်းသိမ်း ဆောင်ရွက်တတ်ဖို့ လူလူချင်းအကြားမှာ အလုပ်ဖြစ်အသုံးဝင်စေဖို့ အရေးကြီးပါတယ်ဆိုပြီး သင်နေရတဲ့ ‘စိတ်ခံစားချက် နားလည်အသုံးချနိုင်စွမ်းရည် ‘ ( Emotional Intelligence) ကို အလေးထားချင်စိတ်ရော၊ သင်ယူကျင့်သုံးမှုကိုပါ လုပ်ချင်စိတ် ဘယ်လို ပေါ်နိုင်ပါ့တော့မလဲ။
~ ဒါဟာ လူ့အဖွဲ့အစည်းတိုးတက်ဖို့ ( Civilized society) အရေးတကြီး အမြန်ဆုံး ပြုပြင် ကျင့်သုံးကြရမယ့် ကိစ္စပါ။
Ye Zar ( Sept 18, 2026 )
❝ အင်္ဂုလိမာလကိုတောင် ချွတ်နိုင်ပါတယ်ဆိုတဲ့ဘုရားရဲ့ တရားတော်က မင်းအောင်လှိုင်ရှေ့ရောက်တော့ နှုတ် ဆိတ်သွားရသလား ❞
မင်းအောင်လှိုင်က အင်္ဂုလိမာလတို့ ၊ အောင်ခြင်း ၈ ပါး— ဘာဘာညာညာတွေထက် ပိုပြီး တန်ခိုးကြီးနေလို့ ဒီလို ဆက်ပြီး လူသ/တ် နိုင်တာလား၊ သူ့ အတိတ်ကံက လူသ/တ် ပါမစ်ရထားလို့လား..။
ကဲ…
ဖြေပေတော့..။
———
မြန်မာနိုင်ငံမှာ သံဃာသိန်းနဲ့ချီ ရှိတယ်။
ဒါပေမယ့် နိုင်ငံတစ်ခုလုံးကို ဖျက်ဆီး၊ ပြည်သူတွေကို ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်၊ ရွာတွေကို မီးရှို့၊ လေယာဉ်နဲ့ ဗုံးကြဲနေတဲ့ အာဏာရှင်ကို— ဘာကြောင့် သြဇာကြီးဆရာတော်အများစုက လူသိရှင်ကြား မဆုံးမရဲကြတာပါလိမ့်..။
ဘာကြောင့် “လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟကို ရပ်ပါ” လို့ အာဏာရှင်မျက်နှာကိုကြည့်ပြီး မဟောရဲကြတာပါလိမ့်..။
ဒါဟာ ခေတ်သစ် ထေရဝါဒဘာသာရေးအဖွဲ့အစည်းမဟုတ်၊ ဟိုးအရင်ကတည်းက မင်းတို့ရဲ့ ဆရာ ရဟန်းတွေ (သံဃာ) တွေရဲ့ အကြီးမားဆုံး ဟာကွက်ကို ဖော်ပြနေပါတယ်။
ထေရဝါဒဆိုပြီး ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်မှုက အာဏာရှင်ဘေးက အဲဒီ ရဟန်းတွေအတွက်…
ဘာလဲ..
ဘယ်လဲ..။
———
လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံး ကောင်းမွန်လာစေချင်ရင် ဒုက္ခရောက်နေတဲ့ ပြည်သူကိုပဲ ဆုံးမနေလို့ မရဘူး။
ဘုရားဟောခဲ့တာက ညီညွတ်ပြီး လူအချင်းချင်းတန်ဖိုးထား၊ ငါးပါးသီလ လုံဖို့ပဲ..။
ဒီလို သီလမရှိ၊ ပြည်သူသန်းပေါင်းများစွာရဲ့ အသက်နဲ့ အနာဂတ်ကို ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်ရှိတဲ့ အုပ်ချုပ်သူကို အရင်ဆုံး ဆုံးမရမှာမဟုတ်ဘူးလား..။
အုပ်ချုပ်သူ မကောင်းရင် စနစ်မကောင်းဘူး။ စနစ်မကောင်းရင် လူကောင်းတွေပါ ဒုက္ခရောက်ရတယ်။
ဒါပေမယ့် လက်တွေ့မှာတော့—အာဏာရှင်ကြောင့် ဒုက္ခရောက်နေတဲ့ ပြည်သူကို
“အတိတ်ကံကြောင့်ပါ”
“သည်းခံပါ”
“မေတ္တာပွားပါ”
“ဝဋ်ရှိရင် ခံရမှာပဲ”
“သူများမကောင်းတာကို မကြည့်ဘဲ ကိုယ်ကောင်းအောင်နေပါ”
လို့ ဟောပြောနေကြတယ်။ အဲဒါ အခုမှမဟုတ်.. ဟိုးကတည်းက..။
သိန်းနဲ့ချီတဲ့ သံဃာထုက တကယ့်တရားခံဖြစ်တဲ့ အာဏာရှင်ကိုတော့ မဟောရဲကြဘူး။
ဒါဟာ တရားဟောခြင်းလား။
ဒါမှမဟုတ် လာဘ်စားပြီး အဖိနှိပ်ခံနေရသူတွေကို ပိုပြီးငြိမ်သက်အောင် မတရားဖိနှိပ်နေတာလားဆိုတာ…
ဘေးနားကဖြတ်သွားတဲ့ ခွေးတစ်ကောင်ကို မေးကြည့်ရင်တောင်သိတယ်..။
———
ဒီနေ့ မြန်မာပြည်မှာ ရိပ်သာထဲဝင်လာပြီး ဖောင်းပိန်၊ ဝင်လေထွက်လေရှူနိုင်တဲ့ လူ ဘယ်နှစ်ယောက်ရှိမှာလဲ….။
သူတို့ တကယ်တရားပေါက်ရင် ရူပ- အရူပ တစ်ခုခုကိုရောက်သွားမယ်..။
တချို့တွေ အဲဒီ ရူပ- အရူပ အဆင့်ရောက်တယ်ပဲထား— နေ့တိုင်းသေနေတဲ့ လူသားတွေကို ဘာမှ မစဉ်းစား သူတို့ဘာသာ ကောင်းနေရော..။
ဒါဆို
ဒီလို တကိုယ်ကောင်းဆန်နေတာ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ တရားတော်လား..။
သူတို့လို့ ကိုယ်တစ်ကိုယ်တည်း ဥပက္ခာထားနိုင်အောင် တရားအားထုတ်လို့ပဲ ဟောနေပြောနေတာ တကယ့် တရားလား..။
ရူပ- အရူပ အဆင့်ရောက်နေတော့ သူတို့ ကိုယ်တိုင်က အခုဖြစ်နေတာတွေ အနတ္တလို့ ရှုနေတယ်။ နှုတ်ဆိတ်နေတယ်။ ဘယ်သူသေသေ ငါတော့ အေးဆေးဖြစ်ပြီ.. အဲ့လိုလား..။
သူတို့ကိုယ်တိုင်ကျတော့ ဖောင်း ပိန် ရှူ ထုတ် ငြိမ်းချမ်းနေမယ်..။
လူသားတွေက နေ့တိုင်း အသတ်ခံနေရတာကျ— ဪ… သင်္ခါရ အနတ္တ အမြဲမရှိ..၊ ဒါဆို ပြီးရောလား…။
ဒါဟာ သူတို့အတွက်သာ ငြိမ်းချမ်းတဲ့ တကိုယ်ကောင်းဆန်တာမဟုတ်လား..။
အဲဒီရူပ- အရူပ လမ်းကြောင်းကို ထေရဝါရ သံဃာထု အများစုက နိဗ္ဗန်ရောက်တယ်လို့ ဟောပြောနေတယ်။ ကျမတော့ အဲဒီ နိဗ္ဗန်မရောက်ချင်ဘူး။ အဲဒီ ရူပ- အရူပ လည်းမဖြစ်ချင်ဘူး။ သူတို့က လူသားတွေကို မကယ်ဘူး၊ သူတို့ ဘာသာသူတို့ ကောင်းနေတာကိုလည်း အားမကျဘူး..။
ဒုက္ခရောက်နေတဲ့သူတွေကို မေတ္တာပို့ပေးတာနဲ့ ကယ်လို့မရဘူး။
မေတ္တာပို့လို့သာ ကယ်နိုင်ရင် မြန်မာပြည်က အဆင်းရဲဆုံး၊ အာဏာရှင်တွေ သ/တ်တာ ဆယ်စုနှစ်တွေနဲ့ချီပြီး အခံရဆုံး ဖြစ်မနေဘူး..။
———
မြန်မာက ရဟန်း အများစုဟာ ရိပ်သာထဲဝင်လာတဲ့ သာမန်ပြည်သူကိုတော့ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟကင်းအောင် နေ့ရောညပါ ဆုံးမတယ်။
အာဏာ၊ စစ်တပ်နဲ့ လက်နက်ရှိတဲ့သူရှေ့ရောက်တော့ နှုတ်ဆိတ်သွားတယ်။
မင်းအောင်လှိုင်လည်း အနတ္တ..
ပြည်သူတွေ ခံရတာလည်း အနတ္တ..
ဒီလို မတရား အသတ်ခံနေရတာ
အတိတ်ကံ.. သည်းခံတဲ့…။
ဒါဟာ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ တရားလား..။
———
အဲဒီလို နှုတ်ဆိတ်နေခြင်းဟာ “နိုင်ငံရေးနဲ့ ဘာသာရေး မတူလို့ပါ” ဆိုတဲ့ စကားတစ်ခွန်းနဲ့ ရှင်းပြလို့ မဘူး။
အာဏာရှင်က ဘုရားတည်တယ်။
ကျောင်းဆောက်တယ်။
အလှူငွေပေးတယ်။
ဘုန်းကြီးတွေကို ဘွဲ့တံဆိပ်၊ ရာထူးနဲ့အဆောင်အယောင်တွေ ပေးတယ်။
ဘာသာရေးအဖွဲ့အစည်းရဲ့ ခေါင်းဆောင်တချို့ကလည်း သူ့ကို “ဘုရားတကာ၊ ကျောင်းတကာ” အဖြစ် လက်ခံဂုဏ်ပြုပေးတယ်။
ဒါဆို နိုင်ငံရေးနဲ့ ဘာသာရေးဟာ ဆက်စပ်နေတာပဲလေ.. ဘယ်နေရာမှာသီးခြား ဖြစ်နေသလဲ..။
လက်တွေ့မှာတော့ အာဏာရှင်က ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ဂုဏ်သိက္ခာကို အသုံးချတယ်။
ဘာသာရေးအထက်တန်းလွှာတချို့ကလည်း အာဏာရှင်ပေးတဲ့ ငွေ၊ ဘွဲ့နဲ့ အာဏာရဲ့ အရိပ်ကို အသုံးချတယ်။
တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် အကျိုးပြုနေတဲ့စနစ်ကို “ဘာသာရေးဟာ နိုင်ငံရေးနဲ့ မဆိုင်ဘူး” လို့ ငြင်းလို့မရပါဘူး။
———
နိုင်ငံရေးမှာ မပါဘူးလို့ ပြောတဲ့သူတချို့ရဟန်းတွေဟာ အမျိုးသားရေးနဲ့ ဘာသာရေးပဋိပက္ခတွေမှာတော့ အားတက်သရော ပါဝင်ခဲ့ကြပါတယ်။
၉၆၉ လို လှုပ်ရှားမှုတွေကတစ်ဆင့် လူမျိုးရေးနဲ့ ဘာသာရေးမုန်းတီးမှုတွေ ပိုမိုပြင်းထန်လာစေခဲ့တဲ့အချိန်မှာ “နိုင်ငံရေးနဲ့မဆိုင်ဘူး” လို့ နောက်ဆုတ်မနေခဲ့ကြပါဘူး။
အာဏာရှင်စနစ်အတွက် အသုံးဝင်တဲ့ နိုင်ငံရေးမှာ ပါဝင်ပြီး—
ပြည်သူ့အသက်ကို ကာကွယ်ရမယ့် နိုင်ငံရေးရောက်မှ “ဘုန်းကြီးနဲ့ နိုင်ငံရေး မဆိုင်ဘူး” လို့ စကားတွေ ပြောင်းကုန်ကြရော…။
———
မြန်မာသံဃာထုရဲ့ အများစုဟာ အာဏာရှိသူ ဘက်ကို ရွေးချယ်ထားတယ်။ ဒါအမှန်တရားပဲ—ဒါကြောင့် ကျမကတော့ ပြောရဲတယ်။
မြန်မာသံဃာထု အများစုဟာ မတရားမှုရှေ့မှာ နှုတ်ဆိတ်ခြင်းဟာလည်း မတရားမှု ဆက်လက်တည်ရှိနိုင်အောင် ကူညီပေးခြင်းတစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။
သူတို့ကို လှူနေရင် ကိုယ်တွေပါ လူမိုက်အားပေးဖြစ်နေမှာပဲ…၊
———
ကျမ်းဂန်ထဲမှာ လူပေါင်းများစွာကို သတ်ပြီး လက်ညှိုးတွေဖြတ်ယူခဲ့တဲ့ အင်္ဂုလိမာလကို ဘုရားက တရားတစ်ခွန်းနဲ့ ရပ်တန့်စေခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ဒါဆို ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ—
ပြည်သူတွေကို သတ်ဖြတ်နေသူ၊
ရွာတွေကို မီးရှို့နေသူ၊
ကလေးငယ်တွေအပါအဝင် အရပ်သားတွေကို လေယာဉ်နဲ့ ဗုံးကြဲနေသူကို—
သံဃာသိန်းနဲ့ချီ ရှိတဲ့အထဲက သြဇာကြီးဆရာတော်တွေ ဘာကြောင့် စုပေါင်းပြီး ရပ်တန့်ဖို့ မတောင်းဆိုနိုင်ကြတာလဲ။
———
အင်္ဂုလိမာလလို ဓားပြကို ချွတ်နိုင်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့တရားဟာ သေနတ်၊ ငွေကြေးနဲ့ အာဏာရှိသူရှေ့ရောက်တော့ ဘာကြောင့် အားပျော့သွားတာလဲ။
တရားက အလုပ်မဖြစ်တာလား။
တရားဟောသူတွေက မဟောရဲတာလား။
ဒါမှမဟုတ်..
———
ဒါမှမဟုတ်…
တရားဟောသူတချို့ကိုယ်တိုင် အာဏာရှင်စနစ်ကပေးတဲ့ အကျိုးအမြတ်တွေနဲ့ ပါးစပ်ပိတ်ချည်နှောင်ခံထားရတာလား။
ရူပ- အရူပ တရားပေါက်တဲ့ ရဟန်းတွေကရော အဲ့ဒီနေရာမှာ ပျော်နေကြတာလား..။
သံဃာထုက ဒီမေးခွန်းကို ဖြေဖို့လိုပါတယ်။
———
ဒီနေရာမှာ ကျမဟာ သံဃာထု (အားလုံး)ကို စွပ်စွဲနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။
ပြည်သူနဲ့အတူ ရပ်တည်ခဲ့လို့ ဖမ်းဆီးခံရ၊ ညှဉ်းပန်းခံရ၊ အသက်ပေးခဲ့ရတဲ့ သံဃာတော်တွေ ရှိပါတယ်။
မေးခွန်းထုတ်နေတာက—
အာဏာနဲ့နီးစပ်ပြီး သြဇာအရှိဆုံးဖြစ်နေတဲ့ ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်တွေ ဘာကြောင့် ပြည်သူတွေ အလိုအပ်ဆုံးအချိန်မှာ နှုတ်ဆိတ်နေကြသလဲ ဆိုတာပါ။
———
သူတို့က သာမန်ပြည်သူရဲ့ အလှူကို လက်ခံပြီး ပြည်သူ့ဒုက္ခကို “အတိတ်ကံ” လို့ ရှင်းပြတယ်။
အာဏာရှင်ရဲ့ အလှူကို လက်ခံပြီး သူ့ရဲ့မတရားမှုကိုတော့ မမြင်ချင်ယောင်ဆောင်တယ်။
———
ဆင်းရဲသားကို ဒါနမရှိလို့ ဆင်းရဲတာလို့ ပြောပြီး— ရသမျှ ယူ၊ အလှူခံ၊ ပိုဆင်းရဲအောင်လုပ်တယ်..။
ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာနဲ့ အာဏာကို သိမ်းယူထားသူရဲ့ အလှူကိုလည်း နောင်ဘဝ ပိုချမ်းသာမယ် တရားဟော၊ ဝမ်းမြောက်စွာ လက်ခံတယ်။
ဒါဟာ ရဟန်းတစ်ချို့ အော်နေတဲ့ ဝိနည်း ဆိုတာနဲ့ ကိုက်ညီခြင်းလား။ ဒါဟာ တရားမျှတခြင်းလား။
ဒါမှမဟုတ် အာဏာနဲ့ ငွေကြေးရှေ့မှာ တရားကို ရွေးချယ်အသုံးပြုနေခြင်းလား။
———
ဘာသာတရားကို အာဏာရှင်ရဲ့ လက်နက်အဖြစ် အသုံးချတဲ့အခါ—
“သည်းခံပါ” ဆိုတာ ဖိနှိပ်မှုကို ခံနေဖို့ ဖြစ်လာတယ်။
“ဥပေက္ခာပြုပါ” ဆိုတာ မတရားမှုကို လျစ်လျူရှုဖို့ ဖြစ်လာတယ်။
“အတိတ်ကံ” ဆိုတာ လက်ရှိတရားခံရဲ့တာဝန်ကို ဖုံးကွယ်ပေးတဲ့ ဆင်ခြေဖြစ်လာတယ်။
“ကိုယ်ကောင်းအောင်နေပါ” ဆိုတာ စနစ်ဆိုးကို မတော်လှန်ဖို့ ချုပ်နှောင်ထားတဲ့ စကားဖြစ်လာတယ်။
ဒီလိုတရားဟာ လူကို လွတ်မြောက်စေတဲ့တရား မဟုတ်တော့ပါဘူး။
အာဏာရှင်အတွက် လူထုကို ငြိမ်ဝပ်အောင် ထိန်းပေးတဲ့ ကိရိယာသာ ဖြစ်သွားပါတယ်။
———
တရားရဲ့တန်ဖိုးကို စမ်းသပ်ရမယ့်နေရာဟာ ရိပ်သာထဲက အချိန်ရ လွတ်လပ်နေသူတွေရဲ့ရှေ့မှာ မဟုတ်ပါဘူး။
တရားကို မလိုက်နာဘဲ လူ့အသက်တွေကို ဖျက်ဆီးနေတဲ့ အာဏာရှိသူရဲ့ရှေ့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
အာဏာမရှိတဲ့ပြည်သူကိုပဲ ဆုံးမပြီး အာဏာရှင်ကို မဆုံးမရဲတဲ့ ဘာသာရေးအဖွဲ့အစည်းဟာ တရားဓမ္မကို ကာကွယ်နေတာ မဟုတ်ပါဘူး။
ကိုယ့်ရဲ့ရာထူး၊ အကျိုးအမြတ်နဲ့ လုံခြုံရေးကို ကာကွယ်နေတာပါ။
ဒါကြောင့် နောက်ဆုံး မေးချင်တာက—
ဘုရားတည်ပြီး တရားမသိတဲ့ လူတစ်ယောက်ကို ဘယ်ဆရာတော်က ဘယ်တရားနဲ့ ဆုံးမမှာလဲ။
ပြည်သူကိုသာ သည်းခံခိုင်းပြီး
အာဏာရှင်ကို ဆက်လက်လွတ်ထားတာက
တကယ့် တရားအစစ်ကို ဟောနေကြတာလား။
ဒါမှမဟုတ် အာဏာရှင်အုပ်ချုပ်နိုင်အောင် လူထုကို ငြိမ်သက်ပေးနေကြတဲ့ ကြံရာပါတွေလား။
မတရားမှုကို ရပ်တန့်ဖို့ အသုံးမဝင်တဲ့တရား၊အာဏာရှိသူကို မပြောရဲတဲ့တရား၊ အဖိနှိပ်ခံရသူကိုသာ ဆုံးမတဲ့တရားဟာ—
လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက် ဘာတန်ဖိုးရှိသေးသလဲ။
———
ဒီမေးခွန်းတွေက “ထေရဝါရ ဘာသာရေး” ကို မုန်းလို့ မေးတာမဟုတ်ပါဘူး။ ပြန်စိစစ်စေချင်တာပါ..။ ကျမ ဗုဒ္ဓဘာသာ စစ်စစ်ပါ။ သေတဲ့အထိ ဗုဒ္ဓဘာသာပဲ..။ ရိုးရာအတိုင်း လိုက်လုပ်နေကြတဲ့ ရိုးရာဗုဒ္ဓဘာသာကိုတော့ကန့်ကွက်တယ်။ ဘုရားဟောတာပဲ ယုံတယ်။
မြတ်စွာဘုရားရဲ့ တရားကို အာဏာရှင်ရဲ့ အကာအကွယ်အဖြစ် အသုံးမချစေချင်လို့ မေးတာပါ။
တရားကိုပြန်ရှာပါ။
ဘုရားကိုပြန်ရှာပါ..။
━━━━━━━━━━━━━━
ချစ်ခြင်းမေတ္တာဖြင့်—
မရွှေမိုး- ကိုရီးယား
September 19,2026.
နွားစားကျက်ထဲက နတ်ပြည်အတု
+++++++++++++++++++++++
ကျားကြီးက သိတယ်…
နွားတွေဆိုတာ တစ်ကောင်ချင်းစီသေရဲပေမယ့်…
စုပေါင်းပြီးဝိုင်းဝန်း ခံချဖို့ကျတော့…
“ကံ”ကိုပဲ ပုံချတတ်မှန်း…….
ခွေးအ တွေကတော့ အကောင်သာသေးပေမဲ့…
ခြင်္သေ့ကိုတောင် ပြန်ဖြဲရဲတဲ့”စနစ်”ကရှိတယ်…
ဒါကြောင့်…
မုဆိုးတွေကလူတွေကို နွားလိုပဲဖြစ်စေချင်တာ….
တီဗွီစခရင်ထဲက ပရိတ်သံတွေဟာ….
မီးစက်သံကို ဖုံးဖိဖို့ကြိုးစားနေတယ်…..
ခုဘဝဆင်းရဲတာ အရေးမကြီးဘူး…
နောက်ဘဝနတ်သား ငါးရာနဲ့ ဇိမ်ခံဖို့ကအဓိကတဲ့..
ဗိုက်ထဲမှာဆာလောင်မှုတွေအပြည့်နဲ့…
နတ်ပြည်က မုန့်လုံးကြီးကို…
ငမ်းငမ်းတက် မျိုချခိုင်းနေတယ်……
ဖယောင်းတိုင်မီးအောက်မှာ ပုတီးစိပ်ရင်း…
YBS ပေါ်က ဓားထောက်လုယက်မှုကိုတော့…
“ဝဋ်”လို့ ခေါင်းစဉ်တပ်တယ်…..
အစိုးရဆေးရုံမှာ ကုတင်မရှိတာကိုကျ…
“ဒါန”နည်းလို့ဆိုပြီး ယုံကြည်ခိုင်းတယ်……
လူတွေရဲ့အသက်ထက်….
ဘုန်းကြီးကျောင်းအောက်က ရတနာမြုပ်ပွဲက…
ပိုတောက်ပနေတဲ့ ငါလို့မတိုင်းပြည်ပါ…..
ကျောက်ခေတ်ဦးနှောက်နဲ့…
(၂၁)ရာစုရဲ့ ဂုဏ်ထူးဘွဲ့ထူးတွေကို အလုအယက်ဝယ်ယူတယ်…
ငါတို့ကဘုရားတရားပဲ စိတ်ဝင်စားပါတယ်လို့…
အမြဲတမ်းပြောနေတဲ့ နှုတ်ခမ်းတွေဟာ…
တစ်ဖက်မှာတော့….
ဖိနှိပ်သူရဲ့ဖိနပ်ကို နမ်းနေကြရတာကိုမသိရှာဘူး..
အတ္တကို”ကုသိုလ်”လို့ နာမည်တပ်ပြီး….
နွားအုပ်ထဲမှာ….
သူတော်ကောင်းယောင် ဆောင်နေသူတွေပါပဲ…
မင်းတို့လှူလိုက်တဲ့ အုတ်တစ်ချပ် သဲတပွင့်ဟာ…
မင်းတို့ သားသမီးတွေရဲ့ လွတ်လပ်မှုကို….
ပိတ်ဆို့စေတတ်တဲ့ နံရံတစ်ခုဖြစ်နေတာကိုတော့..
ဘယ်တော့မှ သိလိုက်မှာ မဟုတ်ပါဘူး….
နွားတွေကတော့…
ခုခေတ်အထိ သာဓုခေါ်နေကြတုန်းပဲ….
ကျားကြီးကတော့ မင်းတို့လည်ပင်းကို….
အေးအေးဆေးဆေး ခဲလို့ကောင်းနေဆဲ…..
