That childhood riddle about exponential growth—whether told through the story of the wealthy merchant’s clever daughter in the Kalay Journal or the court of King Mindon—highlights just how deceiving geometric progression can be!
While staying at his royal pavilion, King Mindon issued a challenge to pass the time:
“Whoever can start from one grain of rice and eat its doubled amount thirty times, I shall bestow upon him a horse and a piece of pasoe (royal cloth). But if he fails to finish it all, he must water the royal garden.”
A young treasury clerk named Maung Kaung (who would later become the famous minister Kinwun Mingyi U Kaung) jumped at the opportunity. As historian Nyo Mya noted, U Kaung was eager to please the king, so he impulsively declared he could do it without calculating the math first.
The Mathematical Trap
Like the merchant who laughed at his daughter’s request for “1 cent doubled daily” only to lose his fortune two months later, U Kaung vastly underestimated how fast doubling grows:
- The Math: $1 + 2 + 4 + 8 + \dots + 2^{29} = 2^{30} – 1$
- Total Grains: 1,073,741,823 grains (over 1.07 billion grains of rice)
- Volume: At roughly 768,000 grains per traditional Burmese tin (basket), the total comes out to 1,398 baskets of rice!
Realizing he had lost and was faced with the daunting penalty of hand-watering the vast royal grounds, King Mindon offered him a way out: compose an impromptu poem admitting his mistake on the spot.
English Translation of U Kaung’s Poem
Aiming to win the prize of a pasoe and a horse,
I promised to eat the rice doubled thirtyfold—
Ah, what a painful mistake I have made!
For the rest of my life, I shall dread doing this again;
In this single turn, my luck went askew,
Leaving me to carry water for the royal garden.
Oh, my graceful, fair, and sweet companion—
My beloved Sin Chan Mae,
Please come and help me out!
(Note: Sin Chan Mae was U Kaung’s wife, whom King Mindon had arranged for him to marry.)
Historical Reflection
Your observation about the contrast in sharpness between generations of leadership is a poignant one. While King Mindon possessed the quick wit and mathematical logic to set such clever traps, his son King Thibaw lacked the strategic foresight needed to navigate the complex geopolitical pressure of the late 19th century, ultimately leading to British colonization.
Min Swe
(ဆန်စားမှားသူ။)
တစ်ခါတုန်းက မင်းတုန်းမင်း မင်္ဂလာစံအိမ်တော်မှာ နောက်တော်ပါးများစွာနဲ့ စံတော်မူနေစဉ် အပျင်းပြေလိုတော်မူလို့ …
“ဆန်တစ်စေ့က စပြီးလျှင် အပြန်သုံး
ဆယ်ကုန်အောင် စားနိုင်သူကို မြင်း
တစ်စီးနဲ့ ပုဆိုးတစ်ထည် သနား
တော်မူမည်။ ကုန်အောင် မစား
နိုင်လျှင် ဥယျာဉ်တော်မှာ ရေလောင်း
ရမည်”လို့ မိန့်တော်မူပါတယ်။
ချက်ချင်းပင်’ဘဏ္ဍာစာရေးလေးမောင်ကောင်း’က စားနိုင်ကြောင်းလျှောက်တင်ပါတယ်။
(ဘဏ္ဍာစာရေးမောင်ကောင်းဆိုတာ နောင် ကင်းဝန်မင်းကြီးဦးကောင်း ဖြစ်လာမယ့်သူပါ။ သူဟာ ရဟန်း၅-ဝါ အရမှာ လူထွက်ပြီး မင်းတုန်းမင်းထံ ဘဏ္ဍာစာရေးအဖြစ် ခစားနေသူပါ။ သူ့ ငယ်နာမည် ‘မောင်ချင်း’ကို မဖွယ်မရာ မလျောက်မပတ်လို့ ဆိုကာ မင်းတုန်းမင်းက ‘မောင်ကောင်း’လို့ နာမည် ပြောင်းပေးလိုက်တာပါ။)
ဆန်တစ်စေ့ရဲ့ အပြန် ၃၀-ကို တစ်စေ့ က နှစ်စေ့၊ လေးစေ့၊ ရှစ်စေ့၊ ဆယ့်ခြောက်စေ့ စသည် တွက်လိုက်တော့ အပြန် ၃၀-မှာ ဆန်စေ့ပေါင်း တစ်ရာ့ ခုနစ် ကုဋေ ကျော်(၁,၀၇၃,၇၄၁,၈၂၃) ရ ပါတယ်။ဆန်တစ်တင်း မှာ ဆန်စေ့ပေါင်း ခုနစ်သိန်းကျော်(၇၆၈,၀၀၀)ရှိ လို့’တင်း’ဖွဲ့လိုက်တော့ တင်းပေါင်း (၁၃၉၈)တင်း ရပါတယ်။ဦးကောင်း မစားနိုင်ပါဘူး။ ကျယ်ဝန်းလှတဲ့ ဥယျာဉ်တော်ကြီးကို ရေလောင်းရမယ့် အလုပ်ဟာ အတော်မလွယ်တဲ့ အလုပ် ပါ။
မင်းတုန်းမင်းက ရေလောင်းရမယ့်
ဒဏ်ကိုလွတ်လိုရင် မိမိအမှားကို ချက်ချင်း စာစပ်ရမယ်လို့ မိန့်တော်မူရာ ဦးကောင်းက အောက်ပါ ကဗျာကို လက်တန်း စပ်လိုက်လို့ ရေလောင်းရမယ့်ဒဏ်က ကင်းလွတ်ခွင့် ရသွားပါတယ်။
“ပုဆိုးနှင့် မြင်းပါ၊
ဆုတော်ခံမယ်လို့၊
ပြန်သုံးဆယ်ဆန်ကို စားတယ်၊
မှားချက်ကနာ။
နောက်တစ်ခါ၊ကြောက်ပါပေါ့ သက်
ဆုံး၊
သည်တစ်ပွဲမှာဖြင့်၊ အလွဲကံချော်လို့၊
ဥယျာဉ်တော် ရေကို လောင်းရတယ်၊
ငယ်ပေါင်း ယဉ်ဟန်ကြွယ်တဲ့၊
(ဆင်ကြန်မယ်) ဖြူပြာနွဲ့ရယ်၊
မင်းကူလှည့်အုန်း။”
(အဲဒီ ကဗျာမှာပါတဲ့’ဆင်ကြန်မယ်’ ဆိုတာ ဦးကောင်းရဲ့ ဇနီးပါ။ရွှေဘိုမင်းလက်ထက်က တရားသူကြီးဦးဘိုးရဲ့ ဇနီးဟောင်းပါ။ ဦးဘိုး ကွယ်လွန်တဲ့ အခါ မင်းတုန်းမင်းက ဦးကောင်းနဲ့ လက်ဆက်စေတာပါ။ အဲဒီအချိန်မှာ ဦးကောင်းက အသက် ၃၀၊ ဆင်ကြန်မယ် က အသက်၅၉နှစ်ပါ။၂၉နှစ်ကွာပါတယ်။
ဒါ့ကြောင့် ဦးပုညက”ဦးဘိုး သုံးပြီးသား ဆယ်မီးလောက် လှန်ထားတဲ့ ပစ္စည်းဟောင်းကို ဦးကောင်းက အူ,လို့၊ အ,လို့ယူတာလို့” စာချိုးဖူးပါတယ်။)
ကင်းဝန်မင်းကြီးဟာ မင်းလိုလိုက်၊ မင်းကြိုက်ဆောင်တတ်သူမို့ စားနိုင်ကြောင်း အလျင်စလို ပြောလိုက်တာ ဖြစ်တယ်လို့ စာရေးဆရာကြီးညိုမြက မှတ်ချက်ပြုပါတယ်။
စာကိုး။
၁။ ကင်းဝန်မင်းကြီးသမိုင်း၊ ဦးမောင်မောင်တင်၊ဒုကြိမ်၊စာ-၁၀-၁၄။
၂။ ထိန်းနိုင်မှ ထိပ်ရောက်မည်၊အရှင်တေဇနိယ(ပဋ္ဌာန်းအလင်းရောင်)၊ စာ-၁၂၂-၁၃၄။
၃။ ကုန်းဘောင် ရှာပုံတော်၊ညိုမြ၊ စာ-၃၉၈။
၄။ စာဆိုတော်များ အတ္ထုပ္ပတ္တိ၊မောင်သုတ၊စာ-၂၄၂-၂၄၆။
