It’s a thought-provoking piece. Moe Tint raises some genuinely important geopolitical concerns about sovereignty and the Kokang situation, even if the framing leans nationalist. The Ukraine-Donbas parallel he draws is particularly pointed — it’s a comparison that resonates across many smaller nations living next to powerful neighbors.

This piece reflects one nationalist-leaning intellectual perspective within Myanmar’s complex political landscape, expressing legitimate sovereignty concerns alongside some generalizations worth reading critically.

Understanding Myanmar politics really does require reading voices like this alongside pro-engagement and neutral perspectives. The Kokang/MNDAA issue is one of those slow-burning questions that doesn’t get enough serious analytical attention outside Myanmar.

By Moe Tint (Rangoon University) — 12 May 2026

Reading articles written by Myanmar’s educated circles and policy-level intellectuals reveals how deeply China has penetrated Myanmar’s intellectual sphere.

Some who act as think tanks — whether officially or informally — providing advice and cover for the government, are now visibly defending China’s interests.

China has undeniably protected Myanmar consistently, and I want to acknowledge that gratitude. However, people are genuinely alarmed by the increasingly opaque events unfolding in Northern Shan State.

China breeds lobbyists, and when Myanmar citizens voice their concerns, they get threatened with arrest for “damaging bilateral friendship” — trampling on Myanmar people’s freedom of expression.

Organizations like “Myanmar-China Friendship Associations,” composed of Myanmar intellectuals and businesspeople, now visibly self-censor their writing and speech.

Border fences encroaching onto Myanmar’s side, documented by locals with photos and videos, get dismissed as merely “insurgent areas.”

True, these are insurgent-held areas — but the problem is those insurgents are Han-Chinese Kokang people.

Kokang’s loyalty between Myanmar and China? Even Myanmar children can figure that out.

---

China’s Historical Territorial Expansions (referencing the map):

Region	Color	When absorbed
Yunnan	Yellow	13th century, Mongol-Yuan dynasty
Tibet	Blue	Invaded 1950, 17-Point Agreement 1951
East Turkestan (Xinjiang)	Orange	Incorporated 1884
Inner Mongolia	Green	1947, before PRC founding
Manchuria	Purple	Qing dynasty post-1600s; Japan occupied 1931–45, then reabsorbed

China repeatedly claims it has never invaded any country — but this is historically inaccurate, and certainly untrue for Myanmar.

The Core Warning:

“In Donbas, Russian speakers existed; Russia used their ‘oppression’ as justification to invade Ukraine. Northern Shan has Chinese speakers — what happens if China uses the same playbook?”

The author warns:

• Burmans fought each other while enabling Kokang to seize territory
• Shan people watched passively
• If Kokang continues unchecked, they will “climb to the throat”

“I’m grateful for China’s support, but those who know history cannot rest easy. China must be transparent. Myanmar cannot match China state-to-state — only the Myanmar people themselves can make this demand. I write this as a worried citizen.”

“ MNDAA ကိုး ကန့် နဲ့ တ ရုတ် “

မြန် မာ နိုင် ငံ ပ ညာ တတ် အ သိုင်း အ ဝိုင်း နဲ့ နိုင် ငံ တော် အ ဆင့် ပ ညာ ရှင် တွေ ထဲ မှာ တ ရုတ် ရဲ့ တိုး ဝင် ထား နိုင် မှု ကို ရေး တဲ့ စာ တွေ ဖတ် ကြည့် ရင် သိ နိုင် လာ တယ် ။

Think tank လို့ သ ဘော ထား ပြီး ( တ ရား ဝင် လား အ လွတ် သ ဘော လား မ သိ ) အ စိုး ရ ဖက် ကို အ ကြံ ဉာဏ် နဲ့ အ ကာ အ ကွယ် ပေး နေ တဲ့ သူ တ ချို့ က တ ရုတ် ကို အ ကာ အ ကွယ် ပေး နေ ကြ တာ တွေ့ လာ ရ တယ် ။

တ ရုတ် က မြန် မာ နိုင် ငံ ကို အ စဉ် အ ဆက် အ ကာ အ ကွယ် ပေး နေ ခဲ့ တဲ့ နိုင် ငံ ကြီး တ ခု ဆို တာ ဘယ် သူ မှ ငြင်း လို့ မ ရ လို့ တ ရုတ် ကို ကျေး ဇူး တင် ပါ တယ် လို့ ပြော ချင် ပါ တယ် ။

သို့ ပေ မဲ့ မ ပွင့် လင်း တာ လား တ ကယ် ပဲ လား မ သိ ရ တဲ့ ရှမ်း မြောက် ဒေ သ က ဖြစ် စဉ် တွေ ကို ကြည့် ပြီး ထိတ် လန့် လာ နေ ကြ တယ် ဆို တာ လည်း အ မှန် ပဲ ။

တ ရုတ် က လော် ဘီ မ တွေ မွေး ပြီး မြန် မာ နိုင် ငံ သား တွေ စိုး ရိမ် ပူ ပန် မှု တွေ ပြော တာ တောင် နှစ် နိုင် ငံ ချစ် ကြည် ရေး ထိ ခိုက် တယ် အ စိုး ရ ကို ဖမ်း ခိုင်း မယ် လို့ ထိ ခြိမ်း ခြောက် လာ ပြီး မြန် မာ ပြည် သူ တွေ ရဲ့ လွတ် လပ် ခွင့် ကို စည်း ကျော် လာ တယ် ။

တ ရုတ် မြန် မာ ချစ် ကြည် ရေး အ သင်း လို့ ဖွဲ့ ပြီး မြန် မာ နိုင် ငံ က ပ ညာ တတ် တွေ သူ ဌေး တွေ နဲ့ ဖွဲ့ စည်း ထား တော့ သူ တို့ လည်း ချင့် ချိန် ပြော ဆို ရေး သား နေ ကြ တာ ကို သ တိ ပြု မိ တယ် ။

နယ် စပ် မှာ ခြံ စည်း ရိုး တွေ မြန် မာ နိုင် ငံ ဖက် အ ခြမ်း ကို တိုး လာ တာ ဌာ နေ ပြည် သူ တွေ ဓာတ် ပုံ vdo အ ထောက် အ ထား တွေ နဲ့ တင် ပြ လာ တာ ကို Insurgent areas ဆို ပြီး ကာ ကွယ် ပေး ကြ တယ် ။

တ ကယ် လည်း သူ ပုန် တွေ သိမ်း ထား တဲ့ insurgent areas တွေ ဖြစ် နေ ပေ မယ့် အဲ့ ဒီ သူ ပုန် တွေ က တ ရုတ် ဟန် လူ မျိုး ကိုး ကန့် တွေ ဖြစ် နေ တာ ပြ ဿ နာ ပါ ။

ကိုး ကန့် က မြန် မာ နဲ့ တ ရုတ် ဘယ် နိုင် ငံ ကို ရွေး မ လဲ ဆို တာ မြန် မာ က လေး က အ စ သိ နိုင် နေ တယ် ။

တ ရုတ် အ စဉ် အ ဆက် ပြော နေ တဲ့ စ ကား တ ခု ရှိ တယ် ။ သူ တို့ နိုင် ငံ ဟာ ဘယ် နိုင် ငံ ကို မှ မ ကျူး ကျော် ခဲ့ ဘူး ဆို တဲ့ စ ကား ။ အဲ့ ဒီ စ ကား က မြန် မာ နိုင် ငံ အ တွက် မ မှန် သ လို သ မိုင်း မှာ လည်း မ မှန် ဘူး ။

အောက် မှာ ပြ ထား တဲ့ ပုံ အ ရ ယူ နမ် ပြည် နယ် ( အ ဝါ ) ကို မင် မင်း ဆက် ၁၃ ရာ စု မှာ တ ရုတ် နိုင် ငံ ထဲ သိမ်း ပိုက် ခဲ့ တယ် ။

တိ ဘက် ( အ ပြာ ) ကို ၁၉၅၀ မှာ ဝင် ရောက် ပြီး ၁၉၅၁ မှာ 17 Points agreement နဲ့ သိမ်း ခဲ့ တယ် ။

East Turkestan ( အ ခု Xinjiang ဝီ ဂါ လို့ ခေါ် ) ( လိ မ္မော် ) ကို ၁၈၈၄ မှာ တ ရုတ် နိုင် ငံ ထဲ ထည့် သွင်း ခဲ့ တယ် ။

Inner Mongolia ( အ စိမ်း ) ကို ၁၉၄၇ PRC မ ထူ ထောင် ခင် မှာ ထည့် သွင်း ခဲ့ တယ် ။

မန် ချူး ဒေ သ ( ခ ရမ်း ) ကို ၁၆၀၀ ခု နှစ် လွန် Qing မင်း ဆက် မှာ တ ရုတ် နိုင် ငံ ထဲ ထည့် သွင်း ခဲ့ ပြီး ဂျ ပန် က 1931 က နေ 1945 ထိ မန် ချူး နယ် မြေ ထူ ထောင် ပြီး နောက် တ ရုတ် နိုင် ငံ ထဲ ထည့် သွင်း ခဲ့ တယ် ။

ဒါ တွေ က သ မိုင်း မှာ တ ရုတ် နိုင် ငံ နဲ့ ပူး ပေါင်း သွား ရ တဲ့ နေ ရာ ဒေ သ တွေ ဖြစ် တယ် ။ တိ ဘက် ဆို ခု ထိ တ ရုတ် နဲ့ မ ပူး ပေါင်း ချင် လို့ ဒ လိုင် လား မား တောင် ပြည် ပြေး အ နေ နဲ့ နိုင် ငံ ခြား မှာ နေ နေ ရ တယ် ။

ဒါ တွေ ရေး ပြ တာ တ ရုတ် နိုင် ငံ ရဲ့ နယ် စပ် တွေ ကို သိမ်း ပိုက် လိုက် တတ် တဲ့ အ စဉ် အ လာ ကို သိ စေ ဖို့ ရေး ပြ တာ ။

အ ခု ရှမ်း မြောက် မှာ မူ ဆယ် က နေ သိ န္နီ ထိ ဟန် လူ မျိုး ကိုး ကန့် တွေ မြန် မာ နိုင် ငံ ကို သူ တို့ စိတ် ကြိုက် လုပ် နေ တယ် ။ တ ရုတ် လူ မျိုး တွေ သိ န္နီ ထိ ရောက် လာ ပြီး လမ်း မ တန်း က မြေ ကွက် တွေ အ တင်း အ ကျပ် ဝယ် နေ တယ် လို့ ဒေ သ ခံ တွေ ပြော လာ ကြ တယ် ။

ဒွန်း ဘတ် ပြည် နယ် မှာ ရု ရှား စ ကား ပြော တွေ များ ပြီး အဲ့ ဒီ ရု ရှား စ ကား ပြော လူ တွေ ကို ယူ က ရိန်း က ဖိ နှိပ် လို့ ဖိ နှိပ် ခံ ပြည် သူ တွေ က ရု ရှား နဲ့ ပူး ပေါင်း ချင် တယ် လို့ အ ဆို ပြု လို့ ရု ရှား က ယူ က ရိန်း ကို ဝင် တိုက် ရ တာ ဆို တဲ့ အ ချက် တ ခု ရှိ တယ် ။

ရှမ်း မြောက် က တ ရုတ် စ ကား ပြော တွေ များ ပြီး သူ တို့ ကို မြန် မာ တွေ က ဖိ နှိပ် လို့ တ ရုတ် နိုင် ငံ နဲ့ ပူး ပေါင်း ချင် ပါ တယ် ဆို လို့ တ ရုတ် က ဝင် သိမ်း တာ ပါ ဆို ဘာ လုပ် ကြ မ လဲ ။

ဗ မာ င တုံး တွေ ကိုယ့် အ ချင်း ချင်း တိုက် ပြီး ကိုး ကန့် တွေ အ ခု လို နယ် မြေ တွေ သိမ်း နိုင် အောင် ကူ ညီ ပေး ခဲ့ ကြ တယ် ။ ရှမ်း တွေ ကိုး ကန့် ကို ထိုင် ကြည့် နေ ကြ တယ် ။

ဒါ သ မိုင်း ပဲ ။ သ မိုင်း မ ရိုင်း ချင် ရင် နောက် ပြန် လှည် ကြ ပေါ့ ။

နိုင် ငံ ရေး က မ ရိုး ရှင်း ဘူး လို့ ပြော တတ် ကြ သ လို ဘက် စုံ ကြုံ ဖူး တွေ့ ဖူး တဲ့ သူ တွေ အ တွက် နိုင် ငံ ရေး က ရိုး ရှင်း ပါ တယ် ။

ဖဲ သ မား ၊ စစ် တု ရင် ချက် သ မား တွေ ဘယ် စ ကား ပြော ရင် ဘာ ၊ ဘယ် အ ကောင် ကိုင် ရင် ဘာ အ ကွက် ဆို တာ တွေး မိ သ လို ပေါ့ ။

ရှမ်း မြောက် က ကိုး ကန့် တွေ ကို လွှတ် ထား ပေး တာ ကြာ ရင် လည် ပင်း ကို တက် နင်း သွား လိမ့် မယ် ။

တ ရုတ် ကူ ညီ တာ ကို ကျေး ဇူး တင် ပေ မယ့် သ မိုင်း ကြောင်း သိ တဲ့ သူ တွေ အ တွက် ရင် မ အေး စ ရာ ပါ ။

ဒီ ကိ စ္စ ဖြေ ရှင်း ဖို့ တ ရုတ် တို့ ပွင့် လင်း ဖို့ လို တယ် ။ အ စိုး ရ ကို ပြော ထား ပြီ လို့ လုပ် နေ ရင် ပြည် သူ တွေ စိုး ရိမ် စိတ် ပို လာ လိမ့် မယ် ။

ကိုး ကန့် ကြောင့် တ ရုတ် မြန် မာ ချစ် ကြည် ရေး နဲ့ အ နာ ဂါတ် လုပ် ငန်း တွေ ဆက် ဆံ ရေး တွေ မ ထိ ခိုက် စေ ချင် ဘူး ။ တ ရုတ် နိုင် ငံ ရဲ အ စဉ် တ စိုက် မြန် မာ နိုင် ငံ ကို ကာ ကွယ် ပေး နေ ခဲ့ တဲ့ စေ တ နာ ကို လည်း မ ထိ ခိုက် စေ ချင် ဘူး ။

နိုင် ငံ ချင်း ယှဉ် ရင် ၊ အင် အား ချင်း ယှဉ် ရင် ၊ အ စိုး ရ ချင်း ယှဉ် ရင် မြန် မာ က တ ရုတ် ကို မ ယှဉ် နိုင် ဘူး ။ တ ရုတ် ကို မြန် မာ ပြည် သူ တွေ က ပဲ တောင်း ဆို ရ မယ် ။ ဒါ ကြောင့် ပြည် သူ တ ယောက် အ နေ နဲ့ စိတ် ပူ ကြောင်း ပြော တာ ။

MNDAA ကိုး ကန့် နဲ့ ပတ် သက် ပြီး တ ရုတ် တို့ သ ဘော ထား ကို ရှင်း ရှင်း လင်း လင်း ချ ပြ သင့် တယ် လို့ ထင် တယ် ။

မိုး တင့် ( ရန် ကုန် တ က္က သိုလ် )

၁၂ ၊ ၅ ၊ ၂၀၂၆