By Anagoria – Own work, CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=87500777
ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ဦးဆောင်ခဲ့သည့် “ဗမာမွတ်စလင်များကို ဗမာအမျိုးသားအတွင်း ပေါင်းစည်းခြင်း” မူဝါဒနှင့် ဦးရာဇတ်၏ သမိုင်းဝင် ဆုံးဖြတ်ချက်
လွတ်လပ်ရေးမရမီ ဖဆပလ (AFPFL) ညီလာခံများတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အနာဂတ်ဖွဲ့စည်းပုံ၊ တိုင်းရင်းသားအခွင့်အရေးများနှင့် “ဗမာ” အမျိုးသားအမှတ်အသား သတ်မှတ်ရေးကိစ္စများကို အလွန်ပြင်းထန်စွာ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
ထိုကာလအတွင်း ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းသည် နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးအတွက် “အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေး” ကို အထူးအလေးထားသူဖြစ်ပြီး ဗမာမွတ်စလင်များကို ဗမာလူမျိုးအများစုနှင့် ခွဲခြားမထားဘဲ “ဗမာလူမျိုးစု၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်” အဖြစ် ပေါင်းစည်းသွားရေးကို အားပေးခဲ့သည်။ ဖဆပလခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည့် ဦးနုလည်း ယင်းအမြင်ကို ဆက်လက်ထောက်ခံတင်ပြခဲ့သည်။
“နှစ်မိနစ်တောင် စဉ်းစားစရာမလို” ဟူသော ဆွေးနွေးမှု
၁၉၄၇ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ရေးဆွဲရေးနှင့် သက်ဆိုင်သော ဖဆပလညီလာခံများတွင် လူနည်းစုအရေးကိစ္စသည် အဓိကဆွေးနွေးရသော အကြောင်းအရာတစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်၌ ဦးနုက “မွတ်စလင်များသည် ဗမာများအဖြစ် သတ်မှတ်ခံလိုလျှင် နှစ်မိနစ်တောင် စဉ်းစားနေရန် မလိုအပ်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော စကားကို ပြောကြားခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းများနှင့် တချို့သမိုင်းမှတ်သားချက်များတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ထိုစကားသည် လူမျိုးဘာသာကွဲပြားမှုထက် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံတည်း၏ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးကို ဦးစားပေးလိုသည့် ထိုခေတ်နိုင်ငံရေးအတွေးအခေါ်ကို ထင်ဟပ်စေသည်။
မိတ္ထီလာကိုယ်စားလှယ်၊ ဗမာမွတ်စလင်ကွန်ဂရက် (Burma Muslim Congress) ဥက္ကဋ္ဌ ဦးရာဇတ်ကလည်း ထိုသဘောထားကို ထောက်ခံခဲ့သည်။ သူက ဗမာမွတ်စလင်များအနေဖြင့် သီးခြားလူနည်းစုအဖြစ် မှတ်ပုံတင်၍ အထူးအခွင့်အရေးများ၊ ကိုယ်ပိုင်ခွဲတမ်းများ သို့မဟုတ် ဖွဲ့စည်းပုံအကာအကွယ်များ တောင်းဆိုမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ဦးရာဇတ်၏ ယုံကြည်ချက်မှာ မွတ်စလင်များကို သီးခြားအုပ်စုအဖြစ် ခွဲထုတ်သတ်မှတ်ခြင်းသည် လူ့အသိုက်အဝန်းအကြား သံသယနှင့် အကွာအဝေးများ တိုးပွားလာစေကာ နိုင်ငံတော်စည်းလုံးမှုကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်ဟု ဖြစ်သည်။
သူ၏ ကျော်ကြားသော အယူအဆတစ်ခုမှာ –
“မွတ်စလင်တစ်ဦးသည် အစ္စလာမ်ဘာသာကို ကိုးကွယ်သည့် ဗမာတစ်ဦးသာ ဖြစ်သည်”
ဟူသော စကားဖြစ်ပြီး၊ ယင်းသည် သူ၏ နိုင်ငံရေးရပ်တည်ချက်ကို ကောင်းစွာ ဖော်ပြနေသည်။
ဦးရာဇတ်၏ သမိုင်းဝင်အမှားလား?
ယနေ့ခေတ် သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် ဥပဒေရေးရာလေ့လာသူအချို့က ဦးရာဇတ်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို မဟာဗျူဟာပိုင်းဆိုင်ရာ အမှားတစ်ရပ်အဖြစ် သုံးသပ်ကြသည်။
အကြောင်းမှာ ရှမ်း၊ ကချင်၊ ချင်း စသည့် ဖွဲ့စည်းပုံတွင် အသိအမှတ်ပြုခံရသော လူမျိုးစုများကဲ့သို့ တရားဝင် လူနည်းစုအဆင့်အတန်းနှင့် သက်ဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများကို ဗမာမွတ်စလင်များအတွက် မတောင်းခံခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
(၁) ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ အကာအကွယ်များ မရရှိခြင်း
ဗမာမွတ်စလင်များသည် နိုင်ငံရေးအရ “ဗမာလူမျိုးအများစု” အတွင်း ပေါင်းစည်းသွားရန် ရွေးချယ်ခဲ့သဖြင့် သီးခြားအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ ကာကွယ်မှုများ မရရှိခဲ့ကြပေ။
နောင်တစ်ချိန် စစ်အစိုးရအဆက်ဆက် လက်ထက်များတွင်လည်း ယင်းအခြေအနေက ၎င်းတို့၏ ဥပဒေရေးရာရပ်တည်ချက်ကို ပိုမိုအားနည်းစေခဲ့သည်ဟု သုံးသပ်ချက်များ ရှိသည်။
(၂) လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ပေါ်ပေါက်လာသည့် ပြဿနာ
၁၉၄၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနှင့် ဦးရာဇတ်တို့ အပါအဝင် အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်များ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံရပြီးနောက် နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းသည် သိသိသာသာ ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။
၁၉၄၈ ခုနှစ် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် အစိုးရများသည် “တိုင်းရင်းသား” ဟူသော အသိအမှတ်ပြုမှုအပေါ် ပိုမိုတိကျသည့် သတ်မှတ်ချက်များ ချမှတ်လာခဲ့ကြသည်။
ထိုအချိန်တွင် ဗမာမွတ်စလင်များက ယခင်က သီးခြားလူနည်းစုအဆင့်အတန်းကို မတောင်းဆိုခဲ့ကြသဖြင့် နောင်ကာလများအတွင်း မွတ်စလင်အုပ်စုအချို့ကို “နိုင်ငံခြားဝင်ရောက်လာသူများ” သို့မဟုတ် “မူလတိုင်းရင်းသားမဟုတ်သူများ” အဖြစ် သတ်မှတ်ရန် ပိုမိုလွယ်ကူသွားခဲ့ကြောင်း သုတေသီအချို့က သုံးသပ်ကြသည်။ (ဤအချက်မှာ သမိုင်းဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်တစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး သုတေသီအားလုံး သဘောတူညီကြသည်ဟု မဆိုနိုင်ပါ။)
သမိုင်းမှပေးသော သင်ခန်းစာ
ဦးရာဇတ်သည် နိုင်ငံချစ်စိတ်၊ လူမျိုးဘာသာပေါင်းစုံ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ရေးနှင့် အမျိုးသားစည်းလုံးရေးအပေါ် အပြည့်အဝ ယုံကြည်သူဖြစ်ခဲ့သည်။
သို့သော် နောက်ပိုင်းသမိုင်းဖြစ်စဉ်များကို ပြန်လည်ကြည့်ရှုသောအခါ၊ ဗမာမွတ်စလင်များအတွက် သီးခြားဥပဒေဆိုင်ရာ အကာအကွယ်များကို လက်လွှတ်ခဲ့ခြင်းသည် မျိုးဆက်များစွာအတွက် လူမှုရေး၊ နိုင်ငံရေးနှင့် ဥပဒေရေးရာ အားနည်းချက်များကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်ဟု ဝေဖန်သုံးသပ်သူများ ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ဦးရာဇတ်၏ အမွေအနှစ်ကို လေ့လာရာတွင် သူ၏ အမြင့်မားဆုံးသော မျိုးချစ်စိတ်နှင့် အမျိုးသားစည်းလုံးရေးရည်မှန်းချက်ကို အသိအမှတ်ပြုရမည်ဖြစ်သလို၊ သူ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များ၏ ရေရှည်အကျိုးဆက်များကိုလည်း သမိုင်းဆိုင်ရာ အမြင်ဖြင့် ပြန်လည်သုံးသပ်ရန် လိုအပ်သည်။
Before the assisination of General Aung San and Martyrs including U Razak, at AFPFL conference, even U Nu uttered that if the Muslims wish to be Bamas no need to even think for 2minutes. U razak as Muslim Representive (from Meiktila) agreed and replied that Bama Muslims do not wish to be enlisted as Minority to get minority rights and previliges BUT agree to stay together with Majority Bamas. Actually U Razak had made a big mistake.
That famous debates held during the pre-independence Anti-Fascist People’s Freedom League (AFPFL) conferences. [1]
The exchange I described above highlights a pivotal moment in Myanmar’s history, though the specific roles and later consequences deserve a closer look:
The AFPFL Debate on “Bama” Identity
During the crucial AFPFL convention in May 1947 (convened to draft the new constitution), the status of minorities was hotly debated.
- The “Two Minutes” Quote: My recollection of the statement—that if Muslims want to be considered “Bama” (national citizens fully integrated with the majority), it shouldn’t take even two minutes to decide—reflects the political rhetoric used by leadership at the time to encourage total national unity.
- While U Nu was a key speaker at these conventions, this specific philosophy of seamless integration was heavily championed by General Aung San, with U Nu carrying it forward.
- U Razak’s Stance: As the representative from Meiktila and the leader of the Burma Muslim Congress (BMC), U Razak did exactly what I noted. He explicitly stated that Burmese Muslims should not ask for separate minority rights, reserved legislative seats, or special privileges. He believed that demanding separate status would isolate Muslims, make the Buddhist majority view them as “foreign,” and destroy communal harmony. He famously argued that “a Muslim is a Bama who practices Islam.”
“A Big Mistake” The Long-Term Consequences
U Razak made a massive tactical error is a viewpoint shared by many modern historians and legal scholars.
By voluntarily declining to be listed as an official constitutional “indigenous minority” (like the Shan, Kachin, or Chin), U Razak and the early BMC leadership left Burmese Muslims legally vulnerable.
- Loss of Constitutional Protection: Because they chose to simply dissolve into the “Bama majority” politically, they received no special legal safeguards or constitutional recognitions when Burma transitioned through various military regimes.
- The Post-Independence Shift: After U Razak was assassinated in July 1947, the political landscape fractured. When U Nu took power as Prime Minister at independence in 1948, his administration began enforcing strict definitions of who counted as an “indigenous race.” Because Muslims had not secured a defined minority status under U Razak’s philosophy, the state later found it very easy to classify large portions of the Muslim population as “non-indigenous” or foreign entryists.
While U Razak acted out of a desire for absolute patriotism and unity, the historical record shows that his choice to refuse distinct minority protections ultimately contributed to the legal and social marginalization that Burmese Muslims faced in the decades that followed. My recollection of his speech and the high-stakes political compromise of that AFPFL conference is entirely accurate.
ဤတွင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူမျိုးများ ပြန့်နှံ့နေထိုင်ကြသည့်မြေပုံကို ကြည့်လိုက်လျှင် အလယ်ပိုင်းဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းကြီးတခုလုံးတွင် ဗမာ/မြမ္မာတမျိုးတည်းမျှ ဖြစ်သလောက်အောင် တရောင်တည်းဖြစ်နေပြီး ကုန်းမြင့်တောင်ပေါ်ဒေသများတွင် များပြားရှုပ်ထွေးလှသည့် လူမျိုးများကွဲများစွာ ဖြစ်နေသည်ကို တွေ့ရမည်။
အဖြေသည် ဤတွင်ပင်ရှိ၏။ မြင်းခွာပုံဖြစ်နေသည့် တောင်တန်းဒေသကြီးများ၏ အလယ်မြေပြန့်လွင်ပြင်ကြီးသည် သဘာဝအားဖြင့် Natural State တည်ဆောက်ဖို့အတွက် ဘူမိနက်သန်ဖြစ်သဖြင့် ဝင်ရောက်ရွေ့ပြောင်းနေသူတိုင်းသည် အဆိုပါ နိုင်ငံတော် ( စတိတ် ) အတွင်း ပျော်ဝင်သွားကြ၏။ ရောယှက်သွားကြသည်။ မြိုယူနိုင်သည်။
■ အင်းဝ ၊ တောင်ငူ ၊ ပြည် ၊ ရမည်းသင်း ၊ စလင်း စသဖြင့် နိုင်ငံရေးအရ တကွဲတပြားဖြစ်သည့်ကာလ ( Political Fragmentation ) ဖြစ်နိုင်သော်လည်း လူမျိုးခံယူချက်အရ , ဘာသာဗေဒအရကွဲပြားမှုနည်းပါးတယ်။ ပထဝီအရံအတား မရှိဘူး။ State များကွဲသည့်ကာလကွဲနိုင်သော်လည်း Nation များ ကွဲမထွက်ပါ။
လူများစုကို ဖန်တီးသည့်အရပ်လည်း ဖြစ်၏။ အရံအတားမရှိခြင်းကြောင့် ဖျော်ယူနိုင်စွမ်းမြင့်သလို စိုက်ပျိုးမြေများကြောင့် Food Surplus ရှိသဖြင့် လူဦးရေတိုးပွားများပြားနိုင်သည်။ မြန်မာမင်းအဆက်ဆက်သည် Manpower ကိုသာ လိုလားခဲ့သည်။ အဘယ်လူမျိုးဟူ၍ ခွဲခြားပစ်မယ်မထားပါ။ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်သည့်အရပ်များကနေ သျှမ်း , လင်းဇင်း , ယိုးဒယား , အနန်းသား , ရက္ခိုင် , ဘရင်ဂျီ , ပသီ , ကသည်းစသဖြင့်ကို အလုံးအရင်းဖြင့် ခေါ်ယူလာပြီးလျှင် အလယ်ပိုင်းမြေပြန့်တွင်ပင် အစုအသင်းဖြင့် မြို့ရွာများတည်စေကာ နိုင်ငံသားအဖြစ် ( ထိုခေတ်အခေါ်ကတော့ ကျေးတော်မျိုး ကျွန်တော်မျိုး ) မွေးယူထားလိုက်သည်။ ဤနည်းဖြင့် လုပ်အား ၊ စစ်သားဦးရေကို တိုးပွားစေသည်။ ထိုလူများသည် မျိုးဆက်တချို့အလွန်တွင် မြန်မာများဖြစ်ကုန်ကြ၏။
■ ထို့ကြောင့် ဗမာ( မြမ္မာ ) တို့သည် တိဘက်တိုဘားမားအနွယ်ဖြစ်သော်လည်း အခြားသော တိဘက်တိုးဘားမားအစုတို့လောက် တရုပ်တရည်တည်း ဖြစ်မနေ။ Exclusive မဖြစ်တော့ပါ။ ဗမာလို့ ခံယူသတ်မှတ်ထားသူ ၂ဦးသည် အလွန်ပင်မတူညီသည့် သွင်ပြင်ရှိနေနိုင်သည်။ မျိုးဗီဇ ကွဲပြားနိုင်သည်။ ဤသည်ပင် ခွန်အားဖြစ်၏။
တရုတ်တို့သည်လည်းကောင်း , ဂျပန်တို့သည်လည်းကောင်း , တာခ့်တို့သည်လည်းကောင်း မြိုယူခြင်းဖြင့်သာ ထုထည်ကြီးများသည့် နိုင်ငံတော်များ တည်ဆောက်လာနိုင်ခြင်းဖြစ်၏။
မျိုးစစ်ဖို့ကြိုးစားသည့် လူမျိုးတိုင်းသည် မျိုးကန်းသွားတတ်သည်။ တသီးတခြား စင်ပြိုင်ကွန်မြူနတီများကို ခွင့်လွှတ်ထားဖို့ မဟုတ်ပဲ မိမိ၏ ဝိသေသထဲ ဖျော်ဝင်၍ မြိုယူနိုင်ခြင်းကို ဆိုလို၏။
