Credit: By KVDP – Own work, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=8875613
One of the greatest political lies in human history is the claim:
“We alone are the true original owners of this land.”
This dangerous idea has been used repeatedly across the world to justify:
- racism,
- exclusion,
- conquest,
- discrimination,
- apartheid,
- ethnic cleansing,
- and genocide.
Myanmar is no exception.
A Burmese writer recently observed that even national songs, historical narratives, and cultural symbols are often rewritten, monopolized, or politically appropriated by those in power. If modern songs whose composers and singers are still alive can already be distorted and falsely claimed, then what about ancient history where evidence is incomplete and ordinary people cannot easily verify the truth?
That observation struck me deeply.
Because throughout my life, I have witnessed how history itself can become a political weapon.
All Humans Are Migrants
The most important truth is actually very simple:
Almost all human societies are built upon migration.
Throughout human history, people moved:
- because of climate,
- famine,
- trade,
- wars,
- opportunities,
- rivers,
- fertile land,
- and survival.
Modern nations and ethnic identities emerged only later.
Anthropology, archaeology, linguistics, and genetics all show that populations continuously mixed, migrated, intermarried, disappeared, evolved, and re-formed over thousands of years.
Even the peoples now living inside modern Myanmar largely arrived in different migration waves over centuries.
Academic studies on the ancient migration periods of Burma show that many present-day populations belong to broader linguistic and migratory groups such as:
- Tibeto-Burman,
- Tai-Kadai,
- Austroasiatic,
- and Sino-Tibetan populations
who gradually migrated from areas around present-day Tibet, Yunnan, and southern China into the Irrawaddy valley and surrounding regions over long historical periods.
The ancestors of the Bamar themselves are widely believed by historians and linguists to have entered Upper Burma around the 9th century CE, long after Pyu city states and Mon civilizations had already flourished in the region.
This is not an insult against Bamars.
It is simply history.
Confusing Geography with Ethnicity
One major political distortion comes from confusing:
- geography,
with - ethnicity.
For example, some nationalists misuse ancient primate fossils or Stone Age human remains discovered in regions like Pondaung and central Myanmar as “proof” that modern Bamars are the eternal original owners of the country since prehistoric times.
But this argument collapses scientifically.
Finding ancient fossils in a geographical area only proves that living beings once existed there.
It does not prove that:
- modern ethnic groups,
- modern nations,
- or present-day political identities
already existed at that time.
The concept of “race” or “ethnicity” itself is largely a social construct shaped much later through politics, language, culture, power, and historical developments.
Stone Age humans were not “Bamars,” “Mons,” “Shans,” “Rohingyas,” or “Chinese.”
They were prehistoric humans.
Modern identities emerged much later.
Otherwise, by the same absurd logic, dinosaur fossils found in Myanmar would mean dinosaurs were also our national ancestors.
Civilizations Existed Before the Arrival of Later Migrants
Long before the emergence of the Bagan Kingdom, the lands of present-day Myanmar already contained:
- Pyu civilizations,
- Mon kingdoms,
- trade networks,
- and complex societies.
Recognizing this does not mean:
“One ethnic group owns the country more than another.”
That is precisely the dangerous trap.
The real problem begins when one group monopolizes history and claims:
“Only we are the true owners.”
History does not support such simplistic ownership narratives.
No modern nation is ethnically pure.
No civilization emerged in isolation.
Human societies are mixtures.
The Global Pattern of Extremist Nationalism
Myanmar’s problems are not unique.
Throughout world history, extremist nationalists repeatedly manipulated archaeology, race, and migration narratives to create myths of superiority.
Nazi Germany glorified “racial purity.”
In Rwanda, extremists weaponized migration narratives against Tutsis.
Settler colonial systems in many countries labeled indigenous peoples or minorities as outsiders.
Even modern democracies continue struggling with anti-immigrant politics.
The same political strategy appears again and again:
- Claim exclusive ownership of the land.
- Label minorities as outsiders or invaders.
- Rewrite history emotionally.
- Dehumanize targeted communities.
- Justify discrimination or violence.
Myanmar followed this tragic pattern against many communities:
- Rohingyas,
- Indians,
- Chinese minorities,
- Muslims,
- and even smaller minorities within minorities.
Ironically, many of those making such accusations are themselves descendants of earlier migration waves.
The Moral Truth
When we trace human history deeply enough, we discover something humbling:
Humanity itself is a long story of migration.
The only difference between us is often:
- timing,
- power,
- and political dominance.
Some arrived earlier.
Some arrived later.
But no human being chooses:
- where they are born,
- their ethnicity,
- or the century into which they arrive.
Therefore, no group has moral superiority merely because they arrived earlier.
And no society can become truly civilized while treating later arrivals, minorities, or weaker communities as permanent outsiders.
My Dream for Myanmar
My dream is not to erase identities.
I do not dream of a colorless society without ethnicity, language, religion, or culture.
Diversity itself is beautiful.
My dream is simply this:
- that no child in Myanmar will be hated because of ancestry,
- that history will not be weaponized,
- that migration will be understood as part of human civilization,
- and that citizenship and human dignity will matter more than racial mythology.
A peaceful Myanmar can only emerge when all communities accept one difficult truth:
None of us own history completely.
We merely inherited a land already shaped by countless generations before us.
And perhaps true patriotism does not mean claiming:
“This land belongs only to us.”
Perhaps true patriotism means:
“We are responsible for caring for this land together.”
Read also: Migration period of ancient Burma
Nyein Nyein Pyae
နိုင်ငံတော်သီချင်းနဲ့ နိုင်ငံတော်သမိုင်း ကိုယ်တိုင်က ကျားဖြန့်ဖြစ်နေတဲ့ဆီမှာ နောက်ထပ် သီချင်းတပုဒ်ကို လိမ်လည်အပိုင်သိမ်းတာဟာ အဆန်းတကြယ် ကွန့်မြူးတော် မမူပေထတော့။
ပစ္စုပ္ပန် မျက်မှောက်ကာလ၊ သီဆိုသူနဲ့တကွ ခေတ်ပြိုင်တွေ သက်ရှိထင်ရှားရှိနေဆဲ ဆယ်စုနှစ်လက်တဆုပ်စာ သီချင်းတပုဒ် (သွေးသစ္စာ/ အရေးကြီးပြီ)ရဲ့ သမိုင်းကိုတောင် ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ခိုးလိမ်ပြီး အပိုင်သိမ်းရဲရင်၊ သက်သေအထောက်အထား ဝေးကွာလှတဲ့ အတိတ်သမိုင်းကိုဆိုရင် ဘယ်လိုနေသလဲ။ သီချင်းကို မဆိုထားဘိ၊ ဒီနိုင်ငံတခုလုံးရဲ့ သမိုင်းကြောင်းဆိုတာတောင်မှ ပုံဖျက်လိမ်ညာအပိုင်သိမ်းထားကြတာပါပဲ။
လူသားတွေ အကုန်လုံးဟာ အချိန်ကာလပဲကွာတဲ့ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူတွေချည်းပဲ ဖြစ်ကြတာတောင်မှ ကိုယ့်ထက် စောစီးစွာ ရောက်နှင့်နေသူတွေကိုရော၊ ကိုယ့်နောက်မှ ရွှေ့ပြောင်းလာရသူတွေကိုပါ တမျိုးမဟုတ်တမျိုး ဖယ်ကြဉ်တဲ့ ကင်ပွန်းတပ်မှုတွေ လုပ်နေတဲ့ နိုင်ငံတွေ၊ အရင်နည်းနည်းစောရောက်သူတွေက နောက်ကျမှရောက်သူတွေကို အပေါက်စောင့် ပိတ်ပင်ပြီး တရားဝင်မဝင် ယိုးစွပ်ကြ ဖယ်ကြဉ်ကြ ဂျီနိုဆိုက်မှုကျူးလွန်ကြတဲ့ နိုင်ငံတွေရယ်ပါ။
အခုအချိန်မှာဆိုရင် ဗိုလ်ကျမှုကို မြန်မာ/ဗမာလူမျိုးကြီးဝါဒနဲ့တကွ၊ လူနည်းစုတွေအတွင်းက လူနည်းစုတွေအပေါ်မှာပါ လူမျိုးကြီးဝါဒအသီးသီးနဲ့ ကျူးလွန်နေကြတာကို မျက်မြင်ထင်ရှား ရှိနေပါတယ်။
ဒီနိုင်ငံက အစိုးရအဆက်ဆက်နဲ့ အမျိုးသားရေးဝါဒီတွေဆိုရင်လည်း “ငါတို့ကသာ ဒီမြေရဲ့ မူလပိုင်ရှင်ဖြစ်တယ်” ရယ်လို့ အတင်းကာရော ပုဂ္ဂလိကပိုင်လုပ်ပြီး တရားဝင်မှုယူဖို့အတွက်၊ လူထုကိုလည်း သမိုင်းကြောင်းအရရော သိပ္ပံနည်းကျ မနုဿဗေဒအရပါ လုံးဝလွဲမှားနေတဲ့ ယုတ္တိမှားတွေကို လိုရာစွဲ သုံးပြီး ဝါဒဖြန့်ထားကြတာပါပဲ။
အဲဒီအထဲမှာ၊ ကော်ပီနိုင်ငံတော်သံစဉ်နဲ့ “တို့ဘိုးဘွား အမွေစစ်မို့” ဆိုတဲ့ နိုင်ငံတော်သီချင်း ကျားဖြန့်သီချင်းစာသားတွေကို ကြားတိုင်း သီဆိုရတိုင်းမှာ လူတချို့က ကတုန်ကရင်မျက်ရည်ဆို့မှုမျိုးနဲ့ အမျိုးအမည်မသိ ဂုဏ်ယူမာန်တက်နေကြသေးတာပဲ မဟုတ်လား။
ခပ်တည်တည် လိမ်လည်အပိုင်သိမ်းမှုတွေ အထဲမှာဆိုရင် အညာဒေသ (ဥပမာ- ပုံတောင်ပုံညာ) က နှစ်သန်းချီသက်တမ်းရှိတဲ့ ပရိုင်းမိတ် (Primate) ရုပ်ကြွင်းတွေနဲ့ ကျောက်ခေတ်လူသား ရုပ်ကြွင်းတွေ တွေ့ရှိမှုကို ခုတုံးလုပ်ပြီး၊ မြန်မာ/ဗမာတွေက ဒီနိုင်ငံမှာ ကမ္ဘာဦးကတည်းနေထိုင်ခဲ့တဲ့သက်သေ ဆိုပြီး လိုရာစွဲထားတဲ့ ယုတ္တိအမှားကြီးဟာ အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီယုတ္တိကြီး လွဲမှားနေတာကို ချေပဖို့ရာ မခက်ပါဘူး။ အဲဒီ့ ယုတ္တိအမှားမှာဆိုရင် …
(၁) “ဒေသ” နဲ့ “လူမျိုး” ကို ရောထွေးမှုအမှား။
အဲဒါဟာ အခြေခံအကျဆုံး မှားယွင်းချက်ပါ။ ပုံတောင်ပုံညာမှာ ပရိုင်းမိတ်နဲ့ ရှေးဦးလူသား ရုပ်ကြွင်းတွေ တွေ့တာဟာ အဲဒီ “ပထဝီဝင်နေရာ” မှာ သက်ရှိတွေ နေထိုင်ခဲ့ဖူးကြောင်း ပြသခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီခေတ်က “ဗမာ” ဆိုတဲ့ လူမျိုးစုအမှတ်သညာတွေ လုံးဝ မရှိသေးပါဘူး။ အဲဒီကျောက်ခေတ်လူသားတွေဟာ လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းမှာရှိတဲ့ ဘယ်လူမျိုးစုမဆိုရဲ့ ဘိုးဘွားဘီဘင် တိုက်ရိုက်ဖြစ်တယ်ဆိုတာ ဘယ်သိပ္ပံပညာရှင်မှ သက်သေ မပြနိုင်ပါဘူး။
“လူမျိုး” ဆိုတဲ့ အယူအဆဟာ Social construct တွေထဲက တခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။ လူတန်းစား၊ ငွေကြေး၊ နိုင်ငံနယ်နမိတ် မြေပုံ၊ အချိန်ကာလ၊ အလှအပနှုန်းစံ၊ အစရှိတာတွေလို ဆိုရှယ် ကွန်းစထြရပ် တခုပါ။ ခေတ်သစ်လူမှုနိုင်ငံရေးတွေအရ ဒီနောက်ပိုင်းကာလတွေမှာမှ လူ့အဖွဲ့အစည်းတွေက ဖန်တီးတည်ဆောက်ထားတဲ့ လူမှုပညတ်ချက် အမှတ်သညာသာ ဖြစ်ပါတယ်။
(၂) သမိုင်းဝင် ရွှေ့ပြောင်းလာမှု ဖြစ်စဉ်တွေ။
သက်ဆိုင်ရာနယ်ပယ်အလိုက် ပညာရှင်တွေရဲ့ ခိုင်မာတဲ့ တွေ့ရှိချက်တွေ မှတ်တမ်းတွေအရ လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံဆိုတဲ့ နေရာအတွင်း နေထိုင်ကြသူ အများစုဟာ တိဗက်တို-ဘားမန်း (Tibeto-Burman)၊ တိုင်း-ကဒိုင် (Tai-Kadai)၊ ဩစထရို-အေရှတစ် (Austroasiatic) အစရှိတဲ့ ဘာသာစကားအုပ်စုအလိုက် တရုတ်ပြည်တောင်ပိုင်းနဲ့ တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်ဘက်ကနေ ရာစုနှစ်အလိုက် လှိုင်းလုံးကြီးတွေသဖွယ် အဆင့်ဆင့် ရွှေ့ပြောင်းအခြေချလာကြသူတွေ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီကနေ့ခေတ် မြန်မာ/ဗမာဖြစ်လာမယ့် မရန်မာ အစုအဖွဲ့ဟာ ခရစ်နှစ် (၉) ရာစု (အေဒီ ၈၀၀ ကျော်) ဝန်းကျင်ကျမှသာ လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း အညာဒေသသို့ စတင် ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြတာ ဆိုတဲ့ မှတ်တမ်းတွေ့ရှိချက်တွေ ရှိပြီးသားဖြစ်ပါတယ်။ (အဲဒါကို “ငါတို့ကသာလျင် မူလပိုင်ရှင်”ဆိုပြီး ဂျင်းထည့်တဲ့ စစ်အစိုးရအဆက်ဆက်နဲ့ သူတို့ရဲ့ဝါဒဖြန့်ယန္တရားအောက်က ဇာတ်ကြောင်းတွေ သမိုင်းတုတွေနဲ့ အဲဒါတွေကိုစွဲကိုင်သူတွေကတော့ အမြဲတစေ ခါးခါးသီးသီး ဘူးခံငြင်းလေ့ရှိပါတယ်)။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ၊ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်းသောင်းချီက ကျောက်ခေတ်ရုပ်ကြွင်းတွေနဲ့ ဒီကနေ့မျက်မှောက်ခေတ် မြန်မာဗမာလူမျိုး ဖြစ်တည်မှုကို သွားစပ်ဆက်ပြီး ငါတို့မူလအပိုင်ဆိုပြီး အပိုင်သိမ်းချင်တာဟာ လိုရာစွဲ အတင်းဇွတ် ပုဂ္ဂလိကပိုင်လုပ်တဲ့ ကျားဖြန့်မှုသာ ဖြစ်ပါတယ်။
(၃) မတိုင်မီကတည်းက ရှိနှင့်ပြီးသား လူ့အဖွဲ့အစည်းတွေ ယဉ်ကျေးမှုတွေကို ဖုံးကွယ်ပြီး အပိုင်သိမ်းမှု။
မရန်မာ/မြန်မာ/ဗမာအစုအဖွဲ့ အညာဒေသကို မရောက်လာခင်ကတည်းက ဒီမြေပေါ်မှာ ပျူမြို့ပြနိုင်ငံတွေနဲ့ မွန်ယဉ်ကျေးမှုတွေဟာ ထွန်းကားလို့ နေနှင့်ပြီးသား ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် “ငါတို့ကသာ ကမ္ဘာဦးကတည်းက ရှိနေတဲ့ မူလပိုင်ရှင်ကြီး” ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂလိကပိုင်ပြုမှုဟာ သမိုင်းရှေ့မှောက်မှာ အလိုလို ပျက်ပြယ်နေပါတယ်။ (ပျူနဲ့မွန်တွေ ရှိနေနှင့်တယ်ဆိုတဲ့အချက်အလက်ဟာ ဘယ်သူက ပိုပိုင်တယ်မပိုင်ဘူး ဆိုတဲ့အဓိပ္ပါယ် မဟုတ်ပါဘူး။ ပြဿနာက ငါ့ဟာအပိုင် ဆိုပြီး မောင်ပိုင်စီးတဲ့ပြဿနာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို strawman fallacyနဲ့ တလွဲ အဓိပ္ပါယ်လှီးလွှဲ ပုံဖျက်တတ်တာလည်း ရှိတတ်ပြန်ပါတယ်။)
(၄) ကျောက်ခေတ်လူသားဟာ မျက်မှောက်ခေတ် လူမျိုးစုမဟုတ်။
သိပ္ပံနည်းကျ DNAလေ့လာမှုတွေအရ ကမ္ဘာအနှံ့က ကျောက်ခေတ်လူသား အတော်များများဟာ နောက်ပိုင်းမှာ မျိုးတုံးပျောက်ကွယ်သွားတာ (ဒါမှမဟုတ်) အခြားရွှေ့ပြောင်းလူသားတွေနဲ့ ကပြားအဖြစ် ရောနှောပျော်ဝင်သွားကြပြီး မျိုးဆက်ဆင့်ပွားသွားကြပြီး ဖြစ်ပါတယ်။
“ပုံတောင်ပုံညာက ပရိုင်းမိတ်တွေ၊ ဟန်လင်း တကောင်း ဗိဿနိုးကကျောက်ခေတ်/ကြေးခေတ်လူသားတွေဟာ ငါတို့လူမျိုး မူလပိုင်ရှင်ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပဲ”လို့ အတင်းအပိုင်ယူချင်တာဟာ၊ ဒီမြေကြီးထဲက ဒိုင်နိုဆောရုပ်ကြွင်းတွေ တွေ့ရင် ဒိုင်နိုဆောတွေဟာ ငါတို့ရဲ့ ဘိုးဘွားဘီဘင်တွေ ဖြစ်တယ်လို့ အတင်းဇွတ်ဆွဲ ယူဆရာရောက်သလိုမျိုး သိပ္ပံနည်းကျ လုံးဝအဓိပ္ပာယ်မရှိတဲ့ လိုရာစွဲ ယုတ္တိဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒါဟာ ခေတ်သစ်လူမျိုးစု ဖြစ်တည်မှုရဲ့ လူမှုပညတ်ချက်အမှတ်သညာ သဘောတရားကို လုံးဝမျက်ကွယ်ပြုပြီး ရှေးဟောင်းသုတေသနတွေ့ရှိချက်ကို နိုင်ငံရေးအရ လိုရာစွဲ အပိုင်သိမ်းလိုက်တဲ့ ယုတ္တိအမှား သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။
(၅) ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အစွန်းရောက်အမျိုးသားရေးဝါဒီတွေရဲ့ ပုံစံတူဗျူဟာ။
မြန်မာနိုင်ငံက အမျိုးသားရေးဝါဒီတွေ ကျောက်ခေတ်ရုပ်ကြွင်းကို ခုတုံးလုပ်ပြီး “ငါတို့ကသာ ဒီမြေရဲ့ ပထမဦးဆုံး ကမ္ဘာဦးပိုင်ရှင်စစ်စစ်” လို့ အတင်းအဓမ္မ သမိုင်းဖန်တီးတာဟာ ကမ္ဘာတဝန်းက အစွန်းရောက် အာဏာရှင်တွေ သုံးလေ့ရှိတဲ့ ပုံစံတူ ဗျူဟာတခု ဖြစ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ကိုယ့်လူမျိုး သာလွန်မြင့်မြတ်ကြောင်း ပြသဖို့နဲ့ အခြားလူနည်းစုတွေကို “နိုင်ငံခြားသား၊ တိုင်းရင်းသားမဟုတ်သူ၊ ကျူးကျော်သူ၊ နောက်မှ ရောက်လာသူ” အစရှိတဲ့ တံဆိပ်ကပ် ဖယ်ကြဉ် ဖိနှိပ်ဖို့အတွက် သမိုင်းနဲ့သိပ္ပံပညာကို လိုရာစွဲ အသုံးချတတ်ကြတာမျိုးတွေပေါ့။
ဂျာမနီ၊ ရဝမ်ဒါ၊ သြစတြေးလျ၊ အမေရိကန် … အပါအဝင် ကမ္ဘာတဝန်းမှာ အဲဒီ့လို ကျူးလွန်မှုတွေကို တွေ့နိုင်ပါတယ်။
ရဝမ်ဒါက ဟူတူနဲ့ တူဆီ ပဋိပက္ခမှာဆိုရင်လည်း အာဏာလိုချင်တဲ့ ဟူတူးအစွန်းရောက်ခေါင်းဆောင်တွေဟာ သူတို့ကိုယ်သူတို့ အဲဒီ့မြေရဲ့ မူလဘိုးဘွားအစစ်အမှန်တွေအဖြစ် ပုံဖော်ပြီး၊ တူဆီ လူမျိုးစုတွေကိုတော့ “မြောက်ဘက်ကနေ နောက်ပိုင်းမှ ရွှေ့ပြောင်းလာတဲ့ ကျူးကျော်သူတွေ”လို့ သမိုင်းကို လက်နက်သဖွယ် အသုံးချ ဝါဒဖြန့်ပြီး လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုကြီးအထိ ဦးတည်ခဲ့ပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံမှာဆိုရင်လည်း ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် အထင်ရှား အဆိုးရွား အကြမ်းကြုတ်ဆုံး ဖိနှိပ်မှုတွေအပြင်၊ အိန္ဒိယမျိုးနွယ်ဝင်တွေ၊ တရုတ်မျိုးနွယ်ဝင်တွေ အပါအဝင် လူနည်းစု မျိုးနွယ်စုအားလုံးကို ယိုးစွပ် ဖယ်ကြဥ် မောင်ပိုင်စီးချင်တဲ့ ပြဿနာတွေ ရှိနေခဲ့ ရှိနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။
သမိုင်းလိမ်ယူ မောင်ပိုင်စီးခြင်းရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က ကမ္ဘာ့ အာဏာရှင်တွေ ဗိုလ်ကျသူတွေ မနီးရိုးစွဲ ပါပဲ။ ကိုယ့်ထက် စောစီးစွာ ရောက်နှင့်နေသူတွေကိုရော၊ ကိုယ့်နောက်မှ ရွှေ့ပြောင်းလာရသူတွေကိုပါ၊ တမျိုးမဟုတ်တမျိုး ဖယ်ကြဥ်တဲ့ ကင်ပွန်းတပ်မှုတွေလုပ်ပြီး လက်ဝါးကြီးအုပ် ဗိုလ်ကျ ဖိနှိပ်တဲ့ လူမျိုးကြီးဝါဒရဲ့ ယုတ္တိအမှားကို အကွက်ကျကျ အသုံးချနေတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီလို လူ့အဖွဲ့အစည်း ပင်မရေစီးကြောင်းမှာ ကြီးစိုးလွှမ်းမိုးနေတဲ့ မောင်ပိုင်စီးသမိုင်းဇာတ်ကြောင်းတွေအများစုကို အင်အားအသာစီးလက်ဝါးကြီးအုပ်ထားတဲ့ အုပ်စိုးသူလူတန်းစားတွေက ရေးနေခဲ့ကြတာပါ။ ဒါပေမဲ့ သူတို့အလိုကျ သမိုင်းကို စိတ်ကြိုက်ခြယ်လှယ်နိုင်နေခဲ့ရင်တောင်မှ တကယ့်အမှန်တရားကိုတော့ သူတို့ ဘယ်တော့မှ ဖျောက်ဖျက်လို့ မရနိုင်ပါဘူး။ အဲဒီသမိုင်းလိမ်တွေရဲ့ အောက်ခြေမှာ တကယ့်အမှန်တရားတခုက (တိမ်မြုပ်အောင် ဖုံးကွယ်ခံရရင်တောင်မှ) အမြဲတမ်း ရှိနေမှာပါ။ အမှန်တရားကို မျက်ကွယ်ပြုပြီး သမိုင်းလိမ်တွေနဲ့ တည်ဆောက်ထားတဲ့ အပိုင်သိမ်းလိမ်လည်မှုဟာ ဘယ်တော့မှ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ တရားမျှတမှုကို မဖော်ဆောင်နိုင်ပါဘူး။
တကယ်တော့ မျက်မှောက်ခေတ် နိုင်ငံလို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ပထဝီဝင်နယ်နိမိတ်တွေထဲမှာ လက်ရှိ နေထိုင်နေကြသူ အားလုံးဟာ တချိန်တုန်းက ရွှေ့ပြောင်းအခြေချလာကြသူ (Migrants)တွေချည်းပါပဲ။ လူသားမျိုးနွယ် သမိုင်းတလျှောက်လုံးကို ကြည့်ရင် အစာရေစာ၊ ရာသီဥတုနဲ့ ဘေးအန္တရာယ် အစရှိတာတွေကြောင့် တနေရာကနေ တနေရာကို ရွှေ့ပြောင်းအခြေချရင်းနဲ့မှ နိုင်ငံတွေ လူမျိုးတွေ လူတန်းစားတွေ ဆိုတဲ့ လူမှုပညတ်ချက်တွေ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့တာပါ။ ဒါကို အရင်ရောက်နှင့်သူတွေက နောက်မှရောက်လာသူတွေကို (ဒါမှမဟုတ်) အင်အားနည်းသူတွေကို အပေါက်စောင့် ပိတ်ချင်ပြီး၊ မုန်းတီး သတ်ဖြတ် ဖယ်ကြဥ် လက်ဝါးကြီးအုပ် မောင်ပိုင်စီးချင်နေကြတာဟာ မတရားလွန်း အဓိပ္ပါယ်မဲ့လွန်းလှပါတယ်။ လူသားဟူသမျှ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချလာကြသူချည်း ဖြစ်ကြတဲ့အခါမှာ၊ ဘယ်သူ့ကိုမှ နောက်မှရောက်တဲ့သူမို့လို့ ဖယ်ကြဥ်ခွင့် ဗိုလ်ကျခွင့် ဘယ်သူမှာမှ မရှိပါဘူး။ အရင်းစစ်လိုက်ရင် အကုန်လုံးက ရောက်ရှိတဲ့ အချိန်ကာလပဲ ကွာခြားတဲ့ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချ လူသားမျိုးနွယ်တွေချည်း၊ ကွာတာဆိုလို့ အချိန်ကာလ တခုပဲ ကွာပါတယ်။ အဲဒီ အချိန်ကာလကြောင့် လူသားတယောက်ကို လူသားတစုကို ဒုတိယတန်းစား တတိယတန်းစား ဖယ်ကြဥ်တန်းစား ဆက်ဆံသရွေ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းကောင်းကို တည်ဆောက်နိုင်ဦးမှာ မဟုတ်ပါဘူး။
ဒေါက်တာဖြိုးဝင်းလတ်ရဲ့ လူမျိုးဖြစ်ပေါ်ခြင်းဆိုင်ရာ Masterpiece ပို့စ်
ဒေါက်တာဂျက်လိုင်ဒါက ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးဆိုတာ Concept အယူအဆလို့ ဆိုခဲ့တယ်။ သူက ရခိုင်ကျတော့ Concept အယူအဆ မဟုတ်ဘူးလို့ မပြောခဲ့ပါဘူး။ သူ့လူမျိုးဖြစ်တဲ့ ပြင်သစ်ကလည်း Concept အယူအဆပါ။
အမှန်တော့ လူမျိုးတိုင်းဟာ Concept အယူအဆ၊ Processဖြစ်စဉ်တွေချည်းဖြစ်တယ်။
ဗမာလူမျိုး၊ ရခိုင်လူမျိုးဆိုပြီး ဖာထမ်း၊ အိုးရွက်ပြီးပြောင်းလာကြတာ မဟုတ်ဘူး။
လူမျိုးတိုင်း၊ ယဉ်ကျေးမှုတိုင်းက နှစ်ရာချီထောင်ချီ ဖြစ်ပေါ်သွေးနှော ပြောင်းလဲလာတဲ့ Processဖြစ်စဉ်ဖြစ်တယ်ကို ဒေါက်တာဖြိုးဝင်းလတ်က အများနားလည်အောင် ရိုးရှင်းစွာရေးထားတယ်၊
(သူ့ပို့စ်ကို Refute ငြင်းချက်ထုတ်နိုင်သူရှိရင် ဖတ်ချင်တယ်။)
@@@@@@@@@@@
ငြိမ်းငြိမ်းပြည့်ရဲ့ ပို့စ်က လက်ရှိ မြန်မာပြည်မှာ အမြစ်တွယ်နေတဲ့ လူမျိုးကြီးဝါဒ၊ ဌာနေတိုင်းရင်းသား (Indigeneity) ဆိုတဲ့ ဂျင်းတွေနဲ့ သမိုင်းကို လိုရာဆွဲပြီး နိုင်ငံရေး လက်နက်လုပ်နေတာတွေကို ဖော်ထုတ်ချေပထားတာ တော်တော်လေး ကောင်းပါတယ်။ သမိုင်းဆိုတာ အပြောင်းအလဲ၊ ရွှေ့ပြောင်းမှုတွေနဲ့ ပြည့်နေတဲ့ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဆိုတာကို ထောက်ပြထားတာ အပြည့်အဝ ထောက်ခံပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီပို့စ်ထဲကနေ အထူးပြုပြီး ဆွေးနွေးချင်တဲ့ အချက်လေးတစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ “မြန်မာ/ဗမာအစုအဖွဲ့ အညာဒေသကို မရောက်လာမီကတည်းက ယင်းမြေပြင်ပေါ်တွင် ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများနှင့် မွန်ယဉ်ကျေးမှုများသည် ထွန်းကားစွာဖြင့် ရှိနှင့်ပြီးသားဖြစ်သည်။” ဆိုတဲ့ အဆိုပြုချက်ပါပဲ။ လူမျိုးကြီးဝါဒီတွေရဲ့ “ငါတို့က ကမ္ဘာဦးကတည်းက ရှိတာ” ဆိုတဲ့ အာဘော်ကို ချေပဖို့ ဒီလိုသုံးနှုန်းလိုက်တာ နားလည်နိုင်ပေမဲ့၊ သမိုင်းပညာနဲ့ ကိုလိုနီလွန် လေ့လာရေး (Postcolonial studies) ရှုထောင့်ကနေ ကြည့်ရင် ဒီအဆိုပြုချက်ထဲမှာ သတိမထားမိဘဲ ကျွံကျသွားတတ်တဲ့ “သမိုင်းဆိုင်ရာ ယုတ္တိအမှား (Historiographical traps)” တချို့ ရှိနေပါတယ်။ မကြာသေးခင်က ဆွေးနွေးဖြစ်ခဲ့တဲ့ ဘာသာဗေဒ အထောက်အထားတွေနဲ့ပါ ပေါင်းစပ်ပြီး ဒီအချက်ကို ပြန်လည်မွမ်းမံကြည့်ရအောင်ပါ။
၁။ “ဗမာ” ဆိုသည်မှာ ကြိုတင်ရှိနှင့်ပြီးသား (Monolithic) အရာမဟုတ်ဘဲ “ဖြစ်စဉ်” တစ်ခုသာ ဖြစ်ခြင်း
“ဗမာတွေ အညာကို ရောက်မလာခင်…” ဆိုတဲ့ စကားရပ်က မသိမသာနဲ့ ဘာကို သက်ရောက်သွားစေလဲဆိုတော့၊ အေဒီ ၉ ရာစုလောက်မှာ “ဗမာ” ဆိုတဲ့ လူမျိုးကြီးဟာ အထုပ်အပိုးတွေပြင်၊ identity တွေ အပြည့်အဝ တည်ဆောက်ပြီးသား အသင့်အနေအထားကြီးနဲ့ အညာဒေသကို အလုံးအရင်း (ကျူးကျော်ဝင်ရောက်) ပြောင်းရွှေ့လာတယ်ဆိုတဲ့ (Fixed and coherent) ပုံစံမျိုး မြင်ယောင်သွားစေပါတယ်။ တကယ်တမ်း သမိုင်းမှာ အဲဒီလို မဟုတ်ပါဘူး။ အညာဒေသကို ဆင်းလာတဲ့ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင် (Proto-Burmans) တွေဟာ အခုခေတ် ကျွန်တော်တို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ “ဗမာ” တွေ မဟုတ်သေးပါဘူး။ ဒီအချက်ကို ပုဂံခေတ် ကျောက်စာတွေက အတိအလင်း သက်သေပြနေပါတယ်။ ပုဂံကျောက်စာတွေထဲက လယ်ယာမြေ အကျယ်အဝန်းပြတဲ့ “ပယ် (လဲ-ပဲ)”၊ “တံငါသည်”၊ “သီချင်းသည် (သိခြင်သည်)” စတဲ့ စကားလုံးတွေဟာ တကယ်တော့ အဲဒီဒေသမှာ ရှိနှင့်ပြီးသား သက်၊ ကတူး နဲ့ ပျူ ဝေါဟာရတွေကနေ ဆင်းသက်လာတာပါ။ နောက်ပိုင်း ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ လွှမ်းမိုးလာတဲ့အခါ အရာရာကို ပါဠိကနေ ဆင်းသက်သယောင်ယောင်၊ ဒါမှမဟုတ် ဘယ်ကလာမှန်းမသိရင် “ပေါရာဏ” လို့ ခေါင်းစဉ်တပ်ပြီး မူလဇာစ်မြစ်တွေကို ဖုံးကွယ်ပစ်ခဲ့ကြပေမဲ့၊ တကယ်တမ်း “ဗမာစကား” ဆိုတာ ရှေးတိုင်းရင်းသားစကားတွေ အများကြီး ပေါင်းစပ်ပြီးမှ ဖြစ်တည်လာတာပါ။ ဒါကြောင့် “ဗမာ” ဆိုတာ ပြောင်းရွှေ့လာသူတွေ သက်သက်မဟုတ်ဘဲ၊ အဲဒီ ပြောင်းရွှေ့လာသူတွေနဲ့ ဒေသခံတွေ ရောနှော၊ ယဉ်ကျေးမှုတွေ ဖလှယ်ရာကနေ ပေါက်ဖွားလာတဲ့ “ဖြစ်စဉ် (Process)” တစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။
၂။ သမိုင်းကို နောက်ပြန်ဆွဲကြည့်ခြင်း (Anachronistic Projection)
လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ထောင်ချီက လူ့အဖွဲ့အစည်းတွေကို အခုခေတ် မှတ်ပုံတင်ထဲက “လူမျိုး” ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်တွေနဲ့ သွားကပ်တာက တော်တော်လေး ပြဿနာရှိပါတယ်။ အဲဒီခေတ်က “ပျူ”၊ “မွန်”၊ “ဗမာ” ဆိုတာ ယနေ့ခေတ် အမျိုးသားရေးဝါဒီတွေ ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားသလို တင်းကျပ်တဲ့ နယ်နိမိတ်တွေ ရှိမနေပါဘူး။ ပျူဆိုတာလည်း တစ်သွေးတည်း တစ်သားတည်းကျတဲ့ အင်ပါယာကြီး မဟုတ်ဘဲ မြို့ပြနိုင်ငံလေးတွေ စုစည်းထားတာပါ။ ဒီလို ခေတ်သစ် လူမျိုးအမည် (Modern ethnonyms) တွေကို ရှေးဟောင်း သမိုင်းပေါ် အတင်းသွားစွပ်တာက နိုင်ငံရေးအရ အသုံးချချင်သူတွေအတွက် လမ်းခင်းပေးသလို ဖြစ်သွားတတ်ပါတယ်။
၃။ “ဘယ်သူ အရင်ရောက်လဲ” ပြိုင်ပွဲ (The Politics of Indigeneity)
မူလပို့စ်ရှင်က လူမျိုးကြီးဝါဒကို ချေပချင်ပေမဲ့၊ “သူတို့ (ပျူနဲ့မွန်) က အရင်ရောက်နှင့်တာ” ဆိုတဲ့ ဇာတ်ကြောင်းကို ပုံဖော်လိုက်တဲ့အခါ မသိမသာနဲ့ ‘ဘယ်သူအရင်ရောက်လဲ ပြိုင်ပွဲ’ ထဲကို ပြန်ကျသွားပါတယ်။ ဘာသာစကားနဲ့ ယဉ်ကျေးမှုအရပါ ဗမာဆိုတာ အဲဒီ အရင်ရောက်နေသူတွေနဲ့ပါ ရောနှောပေါင်းစပ်ထားတဲ့ (Hybrid) အရာဖြစ်နေမှတော့ “ဘယ်သူက မူလပိုင်ရှင်လဲ” ဆိုတဲ့ မေးခွန်းက အဓိပ္ပာယ်မဲ့သွားပါပြီ။ “အရင်ရောက်သူက ပိုင်တယ်” ဆိုတဲ့ Logic ကိုက ကုလားထိုင်လုတမ်း ကစားသလို ဖြစ်နေတာပါ။ ဒီ Logic ကို လက်ခံထားသရွေ့ “ငါတို့က အရင်ရောက်တာမို့လို့ ငါတို့မြေ၊ နောက်မှရောက်တဲ့ မင်းတို့က ဧည့်သည်” ဆိုတဲ့ ဖယ်ကြဉ်မှု နိုင်ငံရေး (Exclusionary politics) ကနေ ဘယ်တော့မှ ရုန်းထွက်နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။
၄။ ရွှေ့ပြောင်းမှုကို ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ တိုင်းတာခြင်း (Selective Moralization)
နောက်ထပ် သတိထားရမယ့်အချက်က သမိုင်းက ဇာတ်ကောင်တွေကို အဖြူအမည်း ခွဲပစ်တာပါ။ ဥပမာ – အရင်ရောက်နှင့်တဲ့ ပျူနဲ့ မွန်ကို “ယဉ်ကျေးမှု ထွန်းကားတဲ့ မူလပိုင်ရှင်များ” အဖြစ် ပုံဖော်ပြီး၊ နောက်မှရောက်လာတဲ့ သူတွေကိုကျတော့ “ယဉ်ကျေးမှုကို နှောင့်ယှက်သူ (သို့) ကျူးကျော်သူ” တွေအဖြစ် မသိမသာ ဇာတ်သွင်းတတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တော့ လူသားတွေရဲ့ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချမှု၊ ကျူးကျော်မှု၊ ဘာသာစကားပေါင်းစပ်မှုနဲ့ နိုင်ငံတော် တည်ဆောက်မှု (State formation) တွေဆိုတာ ကိုယ်ကျင့်တရား (Morality) နဲ့ တိုင်းတာလို့ မရတဲ့ ရှုပ်ထွေးတဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေပါ။ သမိုင်းမှာ သားကောင်စစ်စစ်နဲ့ လူဆိုးစစ်စစ်ဆိုတာ ရှားပါတယ်။ အားလုံးက ရှင်သန်ရေးအတွက် ရောထွေး၊ တိုက်ခိုက်၊ ပေါင်းစပ်သွားကြတာပါပဲ။
ကျွန်တော်တို့တွေဟာ မြန်မာပြည်က လူမျိုးကြီးဝါဒနဲ့ အစွန်းရောက် အမျိုးသားရေးဝါဒကို တိုက်ဖျက်တဲ့နေရာမှာ “မင်းတို့က နောက်မှရောက်တာပါ” လို့ ပြန်လည်ချေပရုံနဲ့ မလုံလောက်ပါဘူး။ တကယ့် အမြစ်ပြတ် ချေပမှုဆိုတာ “လူမျိုးဆိုတာ ကြိုတင်ရှိနှင့်ပြီးသား ဖြစ်နေတဲ့ အရာမဟုတ်ဘဲ၊ ရှေးတိုင်းရင်းသား ဘာသာစကားတွေ ယဉ်ကျေးမှုတွေ ပေါင်းစပ်ဖြစ်တည်လာတဲ့ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုပါ” ဆိုတာရယ်၊ “ဘယ်သူ အရင်ရောက်တယ်ဆိုတဲ့ အချက်က နိုင်ငံသားအခွင့်အရေး ပိုရဖို့ အကြောင်းပြချက် မဟုတ်ဘူး” ဆိုတဲ့ သဘောတရားကိုပါ ကိုင်စွဲထားနိုင်မှ ရပါမယ်။ မဟုတ်ရင်တော့ ဇာတ်လိုက်နာမည်သာ ပြောင်းသွားပြီး၊ ပြဇာတ်ကတော့ “ငါတို့မြေ ငါတို့ပိုင်တယ်” ဆိုတဲ့ အဟောင်းကြီးအတိုင်း ဆက်ကနေရဦးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
