Translated, edited, and expanded for international readers with the assistance of ChatGPT (OpenAI), based on the original Burmese article by Aung San Oo.
We live in an age where a single swipe on a smartphone can bring news from the other side of the world within seconds. Opportunities are everywhere. At the same time, misinformation, distractions, and destructive influences are also everywhere.
For young people, especially Myanmar Muslim youth, the challenge is not merely to survive but to excel. The question is: How can a young Myanmar Muslim build a successful future while preserving faith, culture, and personal dignity in a rapidly changing world?
I do not write this as a person who has achieved extraordinary success. Nor do I possess the most prestigious degrees. I write from experience, from mistakes made, opportunities missed, and lessons learned. If younger generations can avoid some of the obstacles that my generation faced, then this discussion will have served its purpose.
1. Myanmar Muslim Youth Must Work Ten Times Harder
This is not an exaggeration. It is reality.
Throughout modern history, Myanmar Muslims have often found themselves as a religious minority facing varying degrees of discrimination and exclusion. Many talented students and professionals discovered that being competent was not enough. They had to be exceptional.
The same challenge continues today in many parts of the world.
As migrants in Western countries, Muslims may sometimes encounter Islamophobia, prejudice, or unconscious bias. In some societies, non-white immigrants still face barriers that native-born citizens do not. Ironically, even in some Muslim-majority countries, Myanmar Muslims are often treated as third-class foreigners compared with wealthy Europeans, Americans, Australians, Japanese, Koreans, or Arabs.
Life is not always fair.
Complaining about this reality does not change it. Understanding it does.
To reach the same destination, we may need to travel a longer road.
That means “average” is often not enough.
We must become so competent, so knowledgeable, and so reliable that people cannot ignore our abilities.
Excellence Requires More Than Basic Qualifications
Having a degree is important.
Having skills is important.
But in today’s world, everyone else also has degrees and skills.
The question is: What makes you stand out?
A person may know how to repair a car perfectly, but another candidate may possess a degree from a prestigious institution. Fair or unfair, employers often pay attention to reputation, branding, and credentials.
The world does not always judge purely by merit.
Therefore, it is not enough to be good.
We must strive to become outstanding.
As Malcolm X famously said:
“Education is the passport to the future, for tomorrow belongs to those who prepare for it today.”
Education remains one of the most powerful tools available to minorities, migrants, and disadvantaged communities.
It is a tool nobody can permanently take away.
2. Reject the Victim Mentality
A dangerous mindset exists among some young people:
“Because I am discriminated against, I will never succeed.”
This belief is more destructive than discrimination itself.
History repeatedly shows that minorities can rise to extraordinary heights.
Many of the world’s largest technology companies have been led by immigrants or children of immigrants. Across North America, Europe, and Asia, countless successful entrepreneurs, scientists, doctors, engineers, and academics began life facing disadvantages.
Success does not mean discrimination disappears.
It means refusing to allow discrimination to define your destiny.
The Qur’an teaches personal responsibility.
Allah does not ask us to control every circumstance around us. He asks us to strive with the abilities He has given us.
Our task is not to become victims.
Our task is to become solutions.
3. Leave Your Comfort Zone
Growth begins where comfort ends.
Many young people prefer familiar surroundings, familiar friends, and familiar routines.
This feels safe.
Yet safety can become a trap.
Opportunities often exist outside our comfort zones.
A student may need to move to another city.
A worker may need to migrate to another country.
An entrepreneur may need to take calculated risks.
Every successful person eventually reaches a point where they must choose between comfort and growth.
The world belongs to those willing to learn, adapt, and venture beyond familiar boundaries.
4. Master a Skill
If others study one hour, study two.
If others study two hours, study four.
Success does not come merely from effort.
It comes from focused effort.
Develop expertise in a field.
Whether it is medicine, engineering, information technology, business, media, education, artificial intelligence, or skilled trades, become exceptionally good at something.
The modern economy rewards expertise.
The future belongs to people who solve problems.
Not merely to those who possess certificates.
5. Respect and Preserve Your Islamic Identity
Many young Muslims mistakenly believe that success requires abandoning their identity.
The opposite is true.
A person without identity becomes vulnerable to every passing trend.
Islam has a proud intellectual tradition.
Muslim scholars helped advance mathematics, astronomy, medicine, engineering, navigation, philosophy, and commerce for centuries.
The Prophet Muhammad (peace be upon him) encouraged the pursuit of knowledge. A famous saying attributed to the Islamic tradition encourages believers to seek knowledge even if they must travel great distances.
Islam teaches us to seek knowledge from the cradle to the grave.
A strong Muslim identity should never be based on anger or victimhood.
It should be based on integrity, honesty, kindness, reliability, and excellence.
When people encounter a Muslim, they should see trustworthiness, professionalism, and good character.
6. Tie Your Camel First
An old Islamic teaching advises:
“Trust in Allah, but tie your camel.”
This wisdom remains relevant today.
Prayer is essential.
Dua is essential.
Trust in Allah is essential.
But preparation is also essential.
A student who never studies cannot expect excellent examination results simply by making dua.
A businessman who never plans cannot expect success merely through wishes.
A doctor who never studies anatomy cannot become a competent surgeon.
Allah has given human beings intellect, free will, and responsibility.
We must use them.
The Qur’an states:
“Indeed, Allah will not change the condition of a people until they change what is within themselves.”
(Qur’an 13:11)
This verse reminds us that effort and faith must work together.
Like a bird cannot fly with one wing, success requires both sincere effort and sincere reliance upon Allah.
7. Education in the Age of Artificial Intelligence
My generation grew up using books, maps, atlases, and libraries.
Medical students memorized anatomy from thick textbooks.
Travelers learned navigation from maps and stars.
Today, GPS and Waze guide our journeys.
Artificial Intelligence can answer questions within seconds.
Information is no longer scarce.
Wisdom remains scarce.
The challenge for today’s youth is no longer finding information.
The challenge is identifying truth from falsehood.
My high-school teachers used to tell us that matriculation examinations were among the most difficult challenges of life.
University education taught us something even more important:
It taught us where and how to search for facts.
That lesson remains priceless.
AI can answer questions.
AI can summarize books.
AI can write essays.
AI can even help create computer programs.
But AI is only as good as the information and instructions provided to it.
The quality of the output depends greatly upon the quality of the input.
Garbage in, garbage out.
Accurate facts produce useful results.
False assumptions produce misleading conclusions.
Therefore, future leaders will not simply be people who know how to use AI.
They will be people who know how to think critically, ask intelligent questions, verify facts, and apply knowledge wisely.
Final Thoughts
Myanmar Muslim youth face unique challenges.
Some face discrimination.
Some face poverty.
Some face migration and displacement.
Some face all three.
Yet history shows that adversity can become strength.
Work harder.
Study harder.
Think bigger.
Preserve your faith.
Preserve your dignity.
Seek knowledge relentlessly.
Develop skills that nobody can take away.
Trust in Allah.
Then do everything within your power to deserve success.
The future belongs not to those who wait for opportunities.
It belongs to those who prepare themselves when opportunities arrive.
Myanmar Muslims News Network
မြန်မာမွတ်စလင်လူငယ်တွေဟာ တခြားဘာသာဝင်လူငယ်တွေထက် ဆယ်ဆပိုကြိုးစားဖို့ လိုပါတယ်
ဒီနေ့ခေတ်ကြီးက ဖုန်းတစ်ချက်ပွတ်လိုက်ရုံနဲ့ ကမ္ဘာကြီးရဲ့ အဖြစ်အပျက် အပြောင်းအလဲ တွေကို စက္ကန့်ပိုင်း မိနစ်ပိုင်းအတွင်း သိရတဲ့ ခေတ်ကြီးပါ။ အခွင့်အလမ်းတွေ မှိုလိုပေါးနေသလို တစ်ဖက်ကလည်း လူငယ်တွေ စိတ်လေသွားစေမယ့်အရာတွေ၊ လမ်းမှားသွားစေမဲ့ info အမှားတွေကလည်း နေရာတိုင်းမှာ ရှိနေပါတယ်။ ဒီလိုထိလွယ်ရှလွယ် Sensitive ဖြစ်တဲ့ Social Media ခေတ်ကြီးထဲမှာ လမ်းမမှားရလေအောင် မိမိရဲ့ ဘဝတိုးတက်ရေး ၊ ယဉ်ကျေးမှုထုံးတမ်းအစဉ်အလာ နဲ့ ဘာသာရေး သုံးခုစလုံးမှာ ထိပ်ဆုံးရောက်အောင် မြန်မာမွတ်စလင်လူငယ်တစ်ယောက်အနေနဲ့ ဘယ်လိုဖြတ်သန်းရမလဲ ဆိုတဲ့ မေးခွန်းက အရေးကြီးပါတယ်။
ဒီမေးခွန်းကို ကျွန်တော်ဉာဏ်မှီသလောက် ကျွန်တော့် ငယ်ဘဝအတွေ့အကြုံ နဲ့ ယှဉ်ပြီး လက်တွေ့ကျကျ ဆွေးနွေးကြည့်ရအောင်ပါ ။စကားချပ် အနေနဲ့ ကျွန်တော် ဟာ အောင်မြင်နေတဲ့ သူမဟုတ်ပါဖူး။ထိပ်ထိပ်ကျဲ ဘွဲ့တွေ ရထားသူလည်းမဟုတ်ပါဘူ။ကျွန်တော် ခုရေးမဲ့အရာတွေဟာ ကျွန်တော် လိုအပ်ခဲ့တဲ့ အရာတွေ ဟာကွက်တွေကို ပြင်ဆင်ချိန်ရသေးတဲ့ နောက်လူငယ်တွေ အတွက် ရည်ရွယ်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ပထမအရေးကြီးဆုံး နံပတ်တစ် အချက်ကတော့ မြန်မာမွတ်စလင်လူငယ်တွေဟာ တခြားသူတွေထက် ဆယ်ဆ ပိုကြိုးစားရပါမယ်။
ဒါက Optional မဟုတ်ပါ ငြင်းလို့မရတဲ့ လက်တွေ့အရှိတရား Reality ပါ။ ကျွန်တော်တို့ရှင်သန်နေရတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင် နဲ့ အဖက်ဖက်က ချောင်ထိုး ခံနေရတဲ့ အခြေအနေမှာ မြန်မာမွတ်စလင်လူငယ်တစ်ယောက်အနေနဲ့ အောင်မြင်မှုပန်းတိုင်ကို ရောက်ဖို့ဆိုတာ “သာမန်” ဆိုတာလောက်နဲ့ မလုံလောက်ပါဖူး။ Extreme Smart ဖြစ်နေရပါမယ်။ ဘယ်လိုမှ မျက်နာလိုက် ခွဲခြားချန်ထားခဲ့လို့မရလောက်အောင်ကို သူတို့ထက် သိသိသာသာထင်ထင်ရှားရှာကြီး တော်နေမှ ရမှာပါ။ ဒီလိုတော်ဖို့ ဆိုတာ တခြားဘာသာဝင်လူငယ်တွေထက် ဆယ်ဆမက ပိုပြီး ကြိုးစားအားထုတ်ဖို့လိုပါလိမ့်မယ်။ကြိုးစားတယ်ဆိုတဲ့နေရာမှာ အရေးကြီးတဲ့ အသေးစိတ် detail တစ်ခု ရှင်းပြချင်ပါတယ်။ဒီပိုစ်ဟာ လူငယ်တွေအတွက်ဖြစ်တဲ့အတွက် ဝမ်းအိုဝမ်း ကနေ စရေးမှ ရမယ်ဆိုတာ ကျွန်တော် သဘေားပေါက်ပါတယ်။ဒီဖက်ခောတ်မှာ အထူးသဖြင့် မြန်မာပြည်ပေါ့။အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း ပညာရပ်တစ်ခုခုကို သိထားတယ် တတ်ထားတယ်ဆိုရုံနဲ့မရပါဘူး။ဒီအပေါ်မှာ သူများတွေထက်သာအောင် perfect ဖြစ်နှိင်သမျှ ဖြစ်နေအောင် ကြိုးစားဖို့ လိုပါတယ်။
ခု ဒီဖက်ခောတ်ထိ ဘွဲ့ရချင်းအတူတူ ပညာတတ်ချင်းအတူတူ ဘယ်ကျောင်းက ပီးတာလည်း ဘာဘွဲ့တွေရထားလည်း ဘာ certificate ပြနှိင်လည်းဆိုတဲ့ အချက်တွေက အရေးကြီးဆဲပါ။ ကျွန်တော့်ရဲ့ လက်တွေ့ အတွေ့အကြုံအရ ကျွန်တော် အမေရီကမှာ အလုပ်အင်တာဗြူး သုံးကြိမ်မက ရှုံးဖူးပါတယ်။ရာထူးအမြင့်ကြီး မဟုတ်ပါဘူး။သာမန် စူပါဗိုက်ဆာ အဆင့်လောက်ပါ။အဲ့ဒီနေရာအတွက် လိုအပ်တဲ့ Knowledge အတွေ့အကြုံ အရည်အချင်း ကျွန်တော့်မှာ မရှိတာ မဟုတ်ပါ။ဒါပေမဲ့ အင်တာဗြူး သုံးခုလောက်ထိ အကြောင်းပြန်စာ မလာခဲ့ပါ တနည်းအားဖြင့် ကျွန်တော် ခွက်ခွက်လန် ရှုံးနိမ့်ခဲ့တယ်ပေါ့ဗျာ။ကျွန်တော်နဲ့အတူလာဖြေတဲ့ အဖြူ နဲ့ အိန္ဒီးယားတွေ ပဲ အလုပ်ရသွားကြပါတယ်။ ဘာကြောင့် ကျွန်တော်မရလည်းဆိုတော့ ကျွန်တော်ပီးခဲ့တဲ့ ကျောင်း ကျွန်တော် ဘယ်နှိင်ငံက လာတယ် ကျွန်တော့်ရဲ့ လေသံ စသဖြင့် ဦးစားပေးနေရာမှာ မရခဲ့တာပါ။ပိုရှင်းအောင် ဥပမာပေးရရင် ကားပြင်တာ တဖက်ကမ်းခတ်ကျွမ်းကျင်တဲ့ ကားဝပ်ရှော့ ဆရာနဲ့ YIT ကျောင်းဆင်း 2016 ထွက် ကားအင်ဂျင်တောင် မထိဖူးတဲ့ Mp တယောက် ကားကုပ္ပဏီမှာ အလုပ်အတူ သွားလျှောက်သလိုမျိုးပါ။ ဘယ်သူ့ကို ဦးစားပေးခန့်မလည်း ဘယ်သူက အထက်ကနေရမလည်း ဆိုတာ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ အဲ့ ဒီ မြန်မာက YIT တစ်ယောက်နဲ့ US မက်ဆာချူးဆက်က MIT ကျောင်းဆင်းနဲ့ဆိုရင်ယော ဘယ်သူ့ကို ဦးစားပေးမလည်း တွေးကြည့်လို့ရပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော် တို့ သိတယ် တတ်တယ်ဆိုရုံနဲ့ မလုံလောက်ပါဖူး made in ဘယ်က စသဖြင့် Brand နာမည် ကလည်း စကားပြေားပါတယ်။ အချိန်အခါ နေရာဒေသ ကလည်း အရေးကြီးပါတယ်။ ပိုပြီး ရှင်းအောင် ဥပမာထပ်ပေးရရင် ရေသန့်ဖူး တစ်ဖူးဟာ လမ်းဘေးဆိုင်မှာ နစ်ဒေါ်လာခွဲပဲ ရှိပါတယ်။ အဲ့ဒီရေသန့်ဖူးပဲ လေယဉ်ကွင်းမှာ ခြောက်ဒေါ်လာဖြစ်သွားပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဆယ်ဆ ကြိုးစားရမယ်ဆိုတဲ့နေရာမှာ နည်းမှန်ဖို့ နေရာ မှန်ဖို့ အချိနိအခါ မှန်ဖို့ လိုပါတယ်။တချို့က မိဘချမ်းသာ လို့ အကောင်းဆုံးနေရာက တန်းစနှိင်ကြတယ် ဆိုပေမဲ့ သာမန်အသိုင်းအဝိုင်းက လူငယ်တွေလည်း အောက်ခြေကနေ စလို့ရပါတယ်။ တစ်ဖြေးဖြေး အချိန်ယူ တက်လို့ရပါတယ်။ငယ်တဲ့အရွယ်မှာအဆင့်ဆင့်တက်ဖို့ အချိန်ရပါတယ်။အဓိက က ကိုယ်ရွေးချယ်ထားတဲ့ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း ပညာရပ်တစ်ခုခုကို သိတယ် တတ်တယ် ဆိုတာလောက်မှာ ရပ်မသွားကြဖို့ ရောင့်ရဲတင်းတိမ် မနေကြဖို့ကို ဆိုလိုချင်တာပါ။
ဒုတိယ အချက်က ကျွန်တော်တို့ Mindset ကို ပြောင်းလဲရပါမယ်။အရေးကြီးပါတယ်။ ငါတို့ကတော့ ခွဲခြားခံရလို့ အခွင့်အလမ်းနည်းလို့ ဘာမှဖြစ်မှာ မဟုတ်ပါဖူး အမြင့်ဆုံးထိ မရောက်နှိင်ပါဘူး ဆိုတဲ့ စိတ်ဓာတ် (Victim Mentality) ကို လုံးဝအဝင်မခံပါနဲ့။ လူဖြူ လူမဲ အင်မီဂရန့် ခွဲခြားတဲ့ အမေရီကန်မှာ ထိပ်ထိပ်ကျဲ ကုပ္ပဏီကြီးတွေရဲ့ CEO တွေထည်းမှာ အာရှသားတွေ ပိုများပါတယ်။ ကျွန်တော် သိသလောက် Google , Youtube , Microsoft , Nvidia, Tiktok , AMD နဲ့ Panda Express ရဲ့ CEO တွေဟာ အာရှ သားတွေပါ။ အို အမေရီကန်က အဖြူတွေက မခွဲခြားလို့ ဖြစ်တာလို့ ဆိုရင်တော့ ခင်ဗျားဟာ အမေရီကန် ကို အလည်လောက်ပဲရောက်ဖူး တာဖြစ်ချင်ဖြစ် ဒါမှမဟုတ် သတင်းလောက်ပဲ ဖတ်ဖူးလို့ဖြစ်မှာပါ။အဖြူတွေ က သာမန်နေရာ ရာထူးလောက်ကိုမခွဲခြားတာမှန်ပါတယ်။ဒါပေမဲ့ Top ဆိုတဲ့နေရာတွေကိုတော့ သူတို့ဘယ်လိုမှကို မျက်ကွယ်ပြုထားလို့ မရအောင်တော်ကြလို့ မတင်မရတော့လို့ တင်ထားရသူတွေပါ။ဥပမာ လွတ်တော်ထည်း ထိုင်ခွင့်ရကြတဲ့ အင်မီဂရန့် အမတ်တွေလို့ပေါ့။ အဖြူတွေဟာ နည်းနည်းတော့ အရှက်ရှိကြပါတယ်။အရူးကွက် နင်းမရတော့တဲ့အခါ တကယ် သူတို့ထက်တော်တဲ့သူတွေကိုနေရာပေးကြပါတယ်။အရှက်ဆိုတာ ဘာမှန်းမသိတဲ့ တိုင်းပြည်မှာဆိုရင်တော့ ကျွန်တော်တို့ ဘယ်လောက်ပိုကြိုးစား မလည်းဆိုတာ သဘေားပေါက်မယ်ထင်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် အရည်အချင်းနဲ့ သက်သေပြနှိင်ဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ အလုပ်ခွင်မှာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ပညာရေးမှာပဲဖြစ်ဖြစ် ဘယ်သူကမှ လျော့တွက်ထားလို့မရနိုင်လောက်တဲ့ထိ တော်နေဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ လူတွေအထင်သေးနိမ့်ချတာ မခံရဖို့ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း ပညာတစ်ခုခု ဥပမာ နည်းပညာ မီဒီယာ ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်း စသဖြင့် ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် တည်ဆောက်ထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ကျွန်တော်ရဲ့ အကြံပေးချက်ကတော့ သူများလက်အောက်မှာ လစာအကန့်အသတ်နဲ့ လုပ်ရတဲ့ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းတွေထက် သေးသေးကြီးကြီး own business ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်းတွေဖက် ဦးစားပေးကြဖို့ တိုက်တွန်းလိုပါတယ်။ ပိုပင်ပန်းပြီး ပိုပညာသားပါတယ်ဆိုပေမဲ့ အထွတ်အထိပ်ထိ ရောက်သွားနှိင်ပါတယ်။သူများလက်အောက်မှာ လုပ်တဲ့ ဝန်းထမ်းဆိုတာ က ဝင်ငွေအကန့်အသတ်ဘောင်တစ်ခုထည်းမှာပဲ ရှိနေတဲ့အတွက် ဂုဏ်နဲ့ ဩဇာ အာဏာ အထိုက်အလျောက်ရလာနှိင်ပေမဲ့ ကိုယ့်အထက်မှာ မျက်နှာကြည့်နေရမဲ့ သူအမြဲရှိနေတတ်ပါတယ်။
တတိယအချက်ကတော့ Comfort Zone ဆိုတဲ့ ထောင်ချောက်ကနေ ဖောက်ထွက်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။အခွင့်အရေးရှိတဲ့နေရာကို သတ္တိရှိရှိ ခြေလှမ်းလှမ်းရဲဖို့အရေးကြီးပါတယ်။
လူအများစုဟာ ကိုယ်နဲ့ အသားကျနေတဲ့နေရာ၊ သက်တောင့်သက်သာရှိတဲ့ နေရာ ၊ ဘာအန္တရာယ်မှ မရှိသလို ခံစားရတဲ့ Comfort Zone ထဲမှာပဲ ဘဝကို အေးအေးလူလူ ဖြတ်သန်းချင်ကြပါတယ်။ အိမ်မှာပဲ နေမယ်၊ မိဘရိပ်အောက်ကမထွက်ချင် ကိုယ်နဲ့ ရင်းနှီးပြီးသား ပတ်ဝန်းကျင်လေးထဲမှာပဲ ကျင်လည်မယ်ပေါ့။ ဒါဟာ စိတ်ချမ်းသာစရာ ကောင်းတယ်လို့ ထင်ရပေမယ့် တကယ်တော့ ကိုယ့်ရဲ့ တက်လမ်းတွေကို တဖြည်းဖြည်း သတ်နေတဲ့ ထောင်ချောက်တစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။အသက်ရလာတဲ့အခါ ဒီ Comfort Zone က မထွက်ခဲ့တဲ့ ဆိုးကျိုးတွေ ပြန်ခံစားရတတ်ပါတယ်။
လူတွေက Respect ပေးခံရတဲ့ ဘဝမျိုး ကို လိုချင်ရင်တော့ ငယ်တဲ့အရွယ်ကတည်းက အဲဒီ Comfort Zone ထဲကနေ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ဖောက်ထွက်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။လူ့ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ သဘေားသဘာဝကိုက ငြိမ်ငြိမ်လေး ပေးထားပြီး ဇိမ်ခံတာများလေ ရောဂါဝင်လေပါပဲ ။ အသက် ၄၀ လောက်ထိ mentally ယော physically ပါ ကိုယ့်ကိုကိုယ် တွန်းတွန်းတိုက်တိုက် force လုပ်နေဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
နောက် အိမ်နဲ့ခွဲရဲတဲ့ သတ္တိရှိဖို့လိုပါတယ်။အခွင့်အရေးရှိတဲ့နေရာကို သွားရဲဖို့လိုပါတယ်။ တကယ်တော့ Risk မရှိတဲ့နေရာ ဆိုတာ ဘယ်နေရာမှ မရှိပါဖူး။အနည်းနဲ့အများပဲ ကွာပါတယ်။ဘယ်နေရာ ဘယ်နှိင်ငံမဆို လူတွေဟာအတူတူပါပဲ ကောင်းသူတွေရှိကြပါတယ်။ဆိုးတဲ့သူတွေကိုလည်း ရှောင်လို့ရပါတယ်။ဥပဒေ ရှိကြပါတယ်။
သူများထက်ပိုသာဖို့ဆိုရင် သူများ တစ်နာရီ လေ့လာရင် ကိုယ်က ဆယ်နာရီ လေ့လာရပါမယ်။ သူများတွေ ခေါင်းအေးအေးနဲ့ အေးအေးလူလူ နေတဲ့အချိန်မှာ ကိုယ်က Skill တစ်ခုခုကို Master ဖြစ်အောင် သွေးနေရမယ်။ကိုယ့်ကိုကိုယ် အလုပ်ပေးနေရပါမယ်။ ဒီလို အလေ့အထ တွေကပဲ တနေ့ လူတွေ အသိအမှတ် မပြုလို့မရတဲ့ “ရွှေ” ဖြစ်လာစေမှာဖြစ်ပါတယ်။
စတုတ္ထ အချက်ကတော့ ကိုယ့်အစ္စလမ်သာသနာ ကို လေးစား လိုက်နာကြဖို့လိုပါတယ်။အစ္စလမ်သာသနာရဲ့ အနစ်သာရတွေကို နောင်မျိုးဆက်တွေထိ လက်ဆင့်ကမ်း နှိင်ဖို့ ကျွန်တော်တို့ ကိုယ့်သာသနာ ကိုယ့်ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့ထုံးတမ်းစဉ်လာတွေကို နက်နက်နဲနဲ လေ့လာထားဖို့ လိုပါတယ်။ ထိန်းသိမ်းဖို့လိုအပ်ပါတယ်။
ငါက ဘယ်သူလဲ ဘာလဲ ဆိုတဲ့ ကိုယ်ပိုင် Identity က မှုန်ဝါးဝါးဖြစ်နေလို့မရပါဘူး။ မြန်မာမွတ်စလင်လူငယ်တစ်ယောက်ဖြစ်ရတာဟာ ကမ္ဘာ့အလယ်မှာ ဂုဏ်ယူစရာပါ။ကျွန်တော်တို့အစ္စလမ်တွေဟာ ရှေးပဝေသဏီ ထည်းက ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားရေးပညာ သိပ္ပံပညာ ဆေးပညာ နတ္ခတ်ဗေဒ မကျန် နယ်ပယ်အသီးသီးမှာ အစဉ်အလာ ရှိတဲ့ ထိပ်ထိပ်ကျဲ ပညာရှိပုဂ္ဂိုလ်တွေ ပေါ်ထွန်းခဲ့တဲ့ ဘာသာဝင်တွေဖြစ်ပါတယ်။မြန်မာမွတ်စလင်ထည်းမှာဆိုရင်လည်း ဘုရင်ခောတ်ကနေစလို ခုချိန်ထိ ထိပ်ထိပ်ကျဲ နှိင်ငံတော်အဆင့် ခေါင်းဆောင်တွေ ရှိခဲ့တဲ့ ဘာသာဝင်တွေဖြစ်ပါတယ်။တိုင်းပြည်အပေါ် သစ္စာရှိပြီး ခောတ်အဆက်ဆက်တာဝန်ကျေခဲ့သူတွေဖြစ်ပါတယ်။ဂုဏ်ငယ်စရာ ဘာတစ်ခုမှမရှိပါ။
တကယ်တော့ မွတ်စလင်တစ်ယောက်ရဲ့ အနစ်သာရဆိုတာ “နူးညံ့သိမ်မွေ့မှု၊ သစ္စာရှိမှုနဲ့ ကတိတည်မှု” ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ အပြောအဆို၊ အပြုအမူ တွေကနေတဆင့် အစ္စလာမ်ရဲ့ အလှအပတရားတွေကို ပတ်ဝန်းကျင်က အသိအမှတ်ပြုလာအောင် လိမ်မာပါးနပ်ဖို့ လိုပါတယ်။ နူးညံ့သိမ်မွေ့ ရမယ် ဆိုတဲ့နေရာမှာ တစ်ခုသတိထားဖို့လိုပါတယ်။တချို့ အတွေးအခေါ် ခေါင်းပါးတဲ့သူတချို့ဟာ နုညံ့သိမ်မွေ့ တာကို Weakness အားနည်းချက် လို့ မှားတွေးတတ်ကြပါတယ်။နေရာတိုင်း လူတိုင်းကို နုညံ့ သိမ်မွေ့ ပေးဖို့တော့ ကျွန်တော့်အနေနဲ့အားမပေးပါဘူး။ပြန်ဆဲပစ်လိုက်ဖို့ ပြန်တိုက်ခိုက်လိုက်ဖို့ ကိုမဆိုလိုပါ။ထိထိမိမိ ပညာသားပါပါ ပြန်တုံပြန်တတ်ဖို့လိုပါတယ်။ကိုယ့်အပေါ် Respect ရှိသူတိုင်းကို ကျွန်တော် တို့ ပြန် Respect ထားဖို့တော့လိုအပ်ပါတယ်။
နောက်ဆုံးအရေးကြီးဆုံး တစ်ချက်က ဘဝမှာ ဘယ်လောက်ပဲ အောင်မြင်မှုတွေ ရနေပါစေ၊ အာဏာတွေ ဂုဏ်ပကာသန တွေ ရှိနေပါစေ အလ္လာဟ် နဲ့ အဆက်အသွယ်ပြတ်သွားရင် အဲဒီအောင်မြင်မှုဟာ သုညပါပဲ။အတတ်နှိင်ဆုံး အဖြစ်နှိင်ဆုံး ခုခောတ်အခြေအနေနဲ့ အစ္စလမ်ရဲ့ ပြဌာန်းချက် တွေကို အလယ်အလတ်ကျကျ လိုက်လျောညီထွေးဖြစ်အောင် ကြိုးစားလိုက်နာကြဖို့အရေးကြီးပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ အောင်မြင်ဖို့ဆိုတာ ဒိုအာ ထိုင်တောင်းနေရုံနဲ့ မရပါဘူး၊ စနစ်တကျ ပြင်ဆင်မှုနဲ့ ကြိုးစားမှု တွေပေါ်မှာလည်း မူတည်ပါတယ်။ငှက်တွေဟာ အတောင်ပံ တဖက်ထည်းနဲ့ပျံလို့မရသလိုပါပဲ။ တဖက်က ကိုယ်တိုင်အားစိုက် တဖက်ကလည်း အရာထင်ဖို့အောလ္လာဟ်ဆီမှာ တောင်းရပါမယ်။ကျွန်တော်သတိထားမိသလောက် လူအတော်များများဟာ မကောင်းကျောင်းပို့ဆိုသလို ကိုယ့်ဖက်က ထိုက်တန်တဲ့အားစိုက်မှုမရှိလို့ မအောင်မြင်တာကို အလ္လာဟ်အလိုမတူလို့ပါ ဆို ခတ်လွယ်လွယ် အကုန်လွဲချတာကို ကျွန်တော်တော့ သဘေားမတွေ့ပါဘူး။အောလ္လာဟ် က freewill လို့ ခေါ်တဲ့ ကောင်း၏ ဆိုး၏ ကိုယ်ပိုင် ဆုံးဖြတ်ဆင်ချင်နှိင်စွမ်းကိုထည့်ပေးလိုက်ပြီးသားပါ။အဲ့လိုမှမဟုတ်ရင် ခေါင်းထည်းမှာ ဦးနှောက်အစား ပုဇွန်တွေလို ချီးတွေ ထည့်ပေးလိုက်မှာသေခြာပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ ဟာသ တစ်ခုသတိရလို့ တစ်လက်စတည်း ပြောပြပါရစေ။ ကျွန်တော့် ဘော်ဒါတစ်ယောက် ခုထိ အိမ်ထောင်မကျသေးပါဖူး။ ဟေ့ယောင် မင်းက မယူတာလားမရတာလားလို့ နောက်လိုက်မိပါတယ်။ဘာပြန်ဖြေလည်းဆိုတော့ အောလ္လာဟ်အလိုမတူသေးလို့ မရတာပေါ့ကွာတဲ့။ဒါနဲ့ ရည်းစားယော ရှိလားဆိုတော့ ခု မရှိဖူးတဲ့ ။ မရှာဖူးလားကွာ ဆိုတော့ အေးဆေးနေပါရစေကွာတဲ့။ကျွန်တော်လည်းပြန်ပြောလိုက်ပါတယ် ။ မင်း အသုံးမကျတာ ကို ရိုးရိုးပြောပါကွာ မကောင်းကျောင်းပို့ အောလ္လာဟ်ကြီးလွဲမချပါနဲ့လို့ ။ အဲ့ဒီနောက် ကျွန်တော့်ဆီ စာမပို့တော့ပါဖူး ။ 
စာအရမ်းရှည်မသွားအောင် ပြောချင်တဲ့ အဓိကအကြောင်း ပြန်ဆက်ရရင် ကျွန်တော်တို့ အတောင်ပံ တစ်ဖက်ထည်းနဲ့ အမြင့်ကို ပျံလို့မရပါဖူး။တဖက်က အောလ္လာဟ်စီက တောင်းခံဖို့လို့သလို တဖက်ကလည်း အရာအားလုံး အလ္လာဟ်ပေါ် ပုံချပြီး ပေါ့ပေါ့လေးနေလို့မရပါဖူး။ကျွန်တော်တို့ကိုယ်တိုင် စပြီး အားမထုတ်မချင်း အောလ္လာဟ်က မိုးပေါ်ကနေ ဘုတ် ဆို အထုပ်လိုက် ပစ်ချပေးဖို့မရှိပါ။ အဖက်ဖက်က ခွဲခြား ဘက်လိုက်မှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ မြန်မာမွတ်စလင် လူငယ်တွေအတွက် သူများထက် ဆယ်ဆ ပိုကြိုးစားကြဖို့ တိုက်တွန်းရင်း ဒီအာယသ်တော်လေးနဲ့ ဒီပိုစ်ကို အဆုံးသတ်ပါရစေ..
“အင်န္နလ္လာဟဗ လာ ယူဂိုင်ယိရု မာ ဗေကောင်မင်န် ဟတ်တာ ယူဂိုင်ယိရု မာ ဗေအန်ဖုသိဟင်းမ်”
အဓိပ္ပာယ်: “စင်စစ်ဧကန် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်သည် မည်သည့်လူမျိုး (သို့မဟုတ် မည်သည့်လူစုလူဝေး) ၏ အခြေအနေကိုမဆို၊ ထိုသူတို့ကိုယ်တိုင် မိမိတို့၏ စိတ်နေသဘောထား (နှင့် လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ချက်) များကို ပြောင်းလဲပစ်ခြင်းမရှိသရွေ့ ပြောင်းလဲပေးတော်မူမည် မဟုတ်ပေ။”
(ကုရ်အာန်ကျမ်းမြတ်၊ စူရဟ် အရ်-ရအ်ဒ် ၁၃:၁၁)
Aung San Oo – MMNN
