Dehumanization
Dehumanisation – Those perceived as ‘different’ are treated with no form of human rights or personal dignity. During the Genocide against the Tutsi in Rwanda, Tutsis were referred to as ‘cockroaches’; the Nazis referred to Jews as ‘vermin’.
At ICJ in Netherland, Gambia has submitted evidence at the International Court of Justice on behalf of The Gambia. That evidence consists of sermons by Sitagu Sayadaw, the well‑known monk U Ñanissara of Taik Kone.
These sermons draw from the Mahavamsa chronicle, which records that monks once preached to King Dutthagamani of Sri Lanka’s Anuradhapura kingdom. According to the chronicle, the monks reassured the king after he lamented the heavy sin of killing many people in war.
“I fear I will suffer greatly for this unwholesome deed,” the king said. The eight arahants replied: “Do not worry, great king. The unwholesome act is small. Why? Though you killed many hundreds of thousands, only one full human and one half‑human were among them. One who keeps only the Five Precepts counts as half a human; one who keeps both the Five Precepts and the Three Refuges counts as a full human. Among all those killed, only one was a complete human, and one was half. So do not be troubled.” Hearing this, the king’s mind was calmed.
This teaching, originally meant to console a guilty king, was repurposed by monks to sanctify violence. They reframed killing as meritorious, turning sin into virtue through chauvinistic doctrine. Sitagu repeated this sermon to soldiers inside the military.
He claimed that the Tamils who crossed into Sri Lanka and established kingdoms in Jaffna and the north were outsiders who should not live among Buddhists. This reflects xenophobic fear of foreigners. He even retold another story: Dutthagamani’s father advised peace, saying, “Let them live quietly in the north, and we in the south.” But Dutthagamani retorted, “If you will not fight, wear a woman’s skirt.” Sitagu used this tale to reinforce patriarchal, militaristic values.
Examining the origins of these texts shows how monks of Sri Lanka distorted Buddhist scriptures to justify Theravāda orthodoxy. Importantly, the Buddha never taught that “one full human and one half‑human” idea. He never said that those without precepts or refuge are not human. That was the invention of monks, rooted in the wrong view: “Those unlike me are my enemies.”
By declaring Tamils “not human,” they eased Dutthagamani’s guilty conscience and legitimized ethnic slaughter. This is dehumanization—denying the humanity of others, labeling them as animals. Yet the Buddha forbade killing any living being, even plants. Monks are instructed not to break even fresh twigs.
From Sitagu to Wirathu, Pauk Sayadaw, Wasawa, and Min Aung Hlaing, many monks have aligned themselves with military leaders, forming an extremist, militant religious bloc.
The ultimate consequence of the Dutthagamani story is its modern use: to justify and cover up the Rohingya genocide. Thus, in today’s ICJ case brought by The Gambia, Min Aung Hlaing, Sitagu, and Wirathu stand implicated together as co‑defendants.
— Kyaw Ko Ko
Kyaw Ko Ko
လူသားအဖြစ်မှလျှော့ချပစ်ခြင်း
နယ်သာလန်နိုင်ငံ သည်ဟိခ်က နိုင်ငံတကာတရားမျှတမှုခုံရုံးမှာ တရားလို ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံဘက် ရှေ့နေတင်သွင်းလာတဲ့ သက်သေခံစာသားတွေဟာ သီတဂူဆရာတော်လို့ လူသိထင်ရှားတဲ့ သဲကုန်း ဦးဉာဏိဿရရဲ့ ပြောစကား(တရားဟော နှုတ်ထွက်စကား)တွေ ဖြစ်နေပါတယ်။
ဒီတရားဟာ သီဟိုဠ်ကျွန်းက ဒုဌဂါမဏိမင်းကြီးကို ရဟန္တာဆိုသူ ဘုန်းကြီးတွေက ဟောကြားဖူးတယ်လို့ ထေရဝါဒအစဥ်အဆက် ကိုင်စွဲလာခဲ့တဲ့ မဟာဝံသကျမ်းမှာပါတယ်။
ဒီတရားကို သီတဂူ ဥာဏိဿရက ဘာကြောင့်ဟောရသလဲ၊ဒီစာသားတွေကို ဘယ်မှာဟောခဲ့တာလဲ၊ဒီစာသားတွေဟာ ဘယ်လိုဇာစ်မြစ်နဲ့ ထွက်ပေါ်လာတာလဲ၊ဒီစာသားတွေရဲ့ နောက်ဆုံးရလာဒ်က ဘာရှိလဲဆိုတာ ကျနော်တို့ သေချာဆန်းစစ်ကြည့်ဖို့လိုအပ်ပါလိမ့်မယ်။
အရင်ဆုံး မဆန်းစစ်ခင်မှာ သီတဂူရဲ့ စာသားမူရင်းနဲ့ English ဘာသာပြန်ကို အရင်ဆုံး တင်ပြချင်ပါတယ်။
“လုပ်မိတဲ့အကုသိုလ်ကြီး ခံရတော့မှာပဲဆိုပြီး စိတ်ပူတယ်။
ဆိုတော့ ရဟန္တာ (၈)ပါးက ပြောတယ် မင်းကြီး ဘာမှ မပူနဲ့။
အကုသိုလ်နည်းနည်းလေးပဲ ဖြစ်တယ်။
ဘာဖြစ်လို့ အကုသိုလ်နည်းနည်းလေးပဲဖြစ်သလဲ၊
မင်းသတ်လိုက်တာ သိန်းပေါင်းများစွာ ဖြစ်ပေမယ့်၊
တကယ့် လူစင်စစ်က တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ပိုင်းပဲ ပါတယ်။
ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာတဲ့ အဲ့ဒီ တမီ-တွေထဲမှာ
ငါးပါးသီလ ဆောက်တည်တဲ့သူက
တစ်ယောက်၊ငါးပါးသီလနဲ့ သရဏဂုံ
တွဲဆောက်တည်တဲ့သူက တစ်ယောက်၊
ဒါပဲ ပါတယ်။အဘိဉာဏ်ရ ရဟန္တာ မို့လို့ သိတာနော်။
ငါးပါးသီလပဲဆောက်တည်သူက လူတစ်ပိုင်း၊
သရဏဂုံနဲ့ ငါးပါးသီလတွဲဆောက်တည်တဲ့သူက အဲ့ဒါ
လူအပြည့်တစ်ယောက်၊
သိန်းပေါင်းများစွာ သူသတ်လို့
သေတဲ့အထဲမှာ လူပီသူတဲ့သူက တစ်ယောက်၊
လူမပီတပီလူက တစ်ပိုင်း၊
တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ပိုင်းပဲ ပါတယ် မင်းကြီး မပူနဲ့။
ဘုန်းကြီးတို့ မပြောဘူး။သီဟိုဠ်က ရဟန္တာ ကြီးတွေပြောတာ။
မင်းကြီး အဲ့ဒီမှာ စိတ်အေးသွားတယ်။”
“Don’t worry, your Highness.Not a single one of those you killed was a Buddhist.They didn’t follow the Buddhist teachings and therefore they did not know what was good or bad.Not knowing good or bad is the nature of animals. Out of over five hundred thousand you killed, only one and a half were worth to be humans.Therefore this is a small sin and does not deserve to worry.
အပေါ်က စာသားတွေနဲ့ ဘာသာပြန်နဲ့ အတိအကျမတူညီနေတာတွေ့ရပေမယ့် ဆိုလိုရင်းအနက်ကတော့ ထပ်တူကျနေပါတယ်။သူတို့ ဘုန်းကြီးတွေအခေါ် ကျေးKLar ယနေ့ခေတ်အခေါ် တမီ-တွေနဲ့ ဖြစ်တဲ့စစ်ရေးပဋိပက္ခကို ဘုန်းကြီးတွေရဲ့ ထုံးစံအတိုင်း ဘုရင်ကို ဖားယားမြှောက်ပင့်ပြီး အကုသိုလ်ကို ကုသိုလ်ဖြစ်လေဟန် ပြောင်းပြန်ဇောက်ထိုး တယူသန်ဝါဒနဲ့ တရားထူထောင်ခဲ့ကြတာပါ။
သီတဂူက ဒီတရားကို စစ်တပ်ထဲမှာ ဟောခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။သေချာတာက တရားတပိုဒ်လုံးမှာ နားထောင်ကြည့်ရင် စစ်သားတွေကို ဗမာ့စစ်သုံးမြေပုံတင်မကဘဲ ကမ္ဘာ့စစ်သုံးမြေပုံ ကြည့်တတ်အောင်လုပ်ထားဖို့ တိုက်တွန်းတာလည်း ပါနေပါတယ်။
နောက်ထပ်ဆိုးတဲ့အချက် တချက်၊နှစ်ချက်ထပ်ပြောရရင် သီဟိုဠ်ကျွန်းကို ရေလက်ကြားကနေဖြတ်ကျော်ပြီး ဝင်လာတဲ့ တမီ-တွေဟာ ဂျက်ဖနာကျွန်းဆွယ်နဲ့ Sri Lanka မြောက်ပိုင်းမှာ တိုင်းပြည်နိုင်ငံထူထောင်ပြီး ကိုယ့်မင်းကိုယ်ချင်းနေထိုင်ကြတာကို သီတဂူက တမင်လူပါးလာဝတာဆိုတဲ့သဘောမျိုးပြောထားပါသေးတယ်။ဒီဘုန်းကြီးဟာ Human Migration သဘောတရားကို လုံးဝနားမလည်သဘောမပေါက်တာလား၊ဒါမှမဟုတ် ဗုဒ္ဓဘာသာတွေနေဖူးတဲ့နေရာမှာ အခြားဘာသာလူမျိုးတွေ လုံးဝလာနေလို့မရဘူးဆိုတဲ့ တယူသန် နိုင်ငံခြားသားကြောက်ရောဂါရနေတာလား။အကြီးအကျယ်လွဲချော်နေတာတော့ သေချာတယ်။
နောက်ထပ်ပြဿနာတခုကို ထပ်ပြောပါသေးတယ်။ဒုဌဂါမဏိရဲ့အဖေ ဘုရင်ကြီးက သူ့သားကို ပြောတယ်တဲ့။သားရယ် သူတို့တွေ မြောက်ပိုင်းမှာအေးဆေးနေရင် ရပြီ၊ အဖေတို့လည်း တောင်ပိုင်းမှာ အေးဆေးနေကြတာပေါ့၊ စစ်မဖြစ်တာကောင်းတယ်ဆိုတော့ ဒုဌဂါမဏိက သူ့အဖေကို “စစ်မတိုက်ရဲရင် ထမီဝတ်ထား”လို့ ပြောသတဲ့။ဒါလည်း သီတဂူရဲ့ ထိုးဇာတ်ပါ။သီဟိုဠ်မှာ မိန်းမတွေက ထမီမှ မဝတ်တာ။ဆာရီဆို နည်းနည်းယုတ္တိရှိဦးမယ်။ဆိုလိုတာ အမျိုးသမီးတွေဆို ကြောက်တတ်တယ်ဆိုတဲ့ မဟာဖိုကြီးစိုးရေးဝါဒ အရိုးစွဲနေတဲ့ သီတဂူကို မြင်အောင်ကြည့်ဖို့ပါ။
ဒီစာသားတွေရဲ့ မူလဇာစ်မြစ် ဆန်းစစ်ရရင် သီဟိုဠ်ဘုန်းကြီးတွေရဲ့ ဇာတ်ရှုပ်ကို သွားတွေ့ရမယ်။သူတို့တွေဟာ ဗုဒ္ဓဟောတဲ့ပါဋိတော်တွေကို ကိုယ့်သဘောနဲ့ကိုယ် ဖြတ်ညှပ်ကပ်လုပ်ပြီး ထေရဝါဒသာသနာဆိုတာကြီးကို တည်ထောင်ခဲ့ကြတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေဆိုတာ မမေ့ဖို့ပါ။
သေချာတာကတော့ လူတယောက်နဲ့တပိုင်းဆိုတာ ဂေါတမရဲ့စကားလုံးမဟုတ်ပါဘူး။သူတို့စကားသက်သက်ပဲဖြစ်သလို သရဏဂုံမတည်၊ငါးပါးသီလမစောင့်တည်ရင် လူမဟုတ်ဘူးလို့ ဂေါတမဗုဒ္ဓက မဟောပြောခဲ့ပါဘူး။ဟောပြောခဲ့တယ်လို့ မကြားဖူးပါဘူး။အကယ်၍ ပြောခဲ့ဖူးတယ်ဆိုတဲ့ အထောက်အထားရှိရင် ဘယ်သူမဆို ပြန်လည်ဆွေးနွေးခွင့်ရှိပါတယ်။ကျနော်လည်း ဗုဒ္ဓဘာသာဘက်က ရပ်ခံပြောနေတာမဟုတ်ပါ။ဗုဒ္ဓဘာသာကိုလည်း ပယ်စွန့်ခဲ့တာ ကြာပါပြီ။ဘယ်ဘုရားမှလည်း မကိုးကွယ်ပါ။
သီဟိုဠ်ဘုန်းကြီးတွေရဲ့ အယူအဆဟာ “ငါနဲ့မတူ ငါ့ရန်သူ”ဆိုတာထက် ဆိုးဝါးရက်စက်ပါတယ်။ရန်သူကို ပုံဖျက်တဲ့နေရာမှာ မိစ္ဆာဒိဌိလို့ သုံးနှုန်းပြီး မိမိတို့မှန်ကြောင်း တရားထူထောင်တာဖြစ်ပါတယ်။လူသတ်မှုကြောင့် အပြစ်ရှိစိတ် (Guilty conscious) ဖြစ်နေတဲ့ ဒုဌဂါမဏိရဲ့စိတ်ကို ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်လာအောင် တမိ-တွေဟာ လူမဟုတ်ဘူးလို့ တမင်တကာပြောခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
လူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်လိုစိတ် စွဲကပ်နေတာကို တွေ့ရှိရပါတယ်။တမီ-လူမျိုးတွေရဲ့ လူသားဖြစ်တည်မှုကို ငြင်းပယ်လျှော့ချပစ်လိုက်တာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။လူကို လူလို့ မသတ်မှတ်ဘဲ တိရစ္ဆာန်လို့ အမည်ပေးကင်ပွန်းတပ်လိုက်တာပဲဖြစ်ပါတယ်။လူကနေ တိရိစ္ဆာန်ပဲဖြစ်ဖြစ် သတ်တာကို ဗုဒ္ဓက တားမြစ်ခဲ့တာပါ။ပါဏာတိပါတာ ဆိုတာ အသက်ရှိတဲ့ဘယ်အရာကိုမဆိုလို့ ယူလို့ရပါတယ်။ရဟန်းသံဃာတော်တွေဟာဆိုရင် စိမ်းစိုလန်းဆန်းနေတဲ့ နွယ်မြက်သစ်ပင်ကိုသော်မှ မချိုးဖဲ့ မနင်းချေရလို့ ဝိနည်းပညတ်ခဲ့ပါတယ်။
သီဟိုဠ်ဘုန်းကြီးတွေအစ သီတဂူအလယ် ဝီရသူ၊ပေါက်ကိုယ်တော်၊ဝါသဝအဆုံး မင်းအောင်လှိုင်တို့လို စစ်ခေါင်းဆောင်တွေဘက်က ရပ်တည်နေတဲ့ မဘသဘုန်းကြီးတွေအားလုံးဟာ ဘာသာရေးအစွန်းရောက် စစ်သွေးကြွအုပ်စုကြီးတခုသက်သက်ဖြစ်နေကြပါပြီ။
ဒုဌဂါမဏိဇာတ်ရဲ့ အဆုံးသတ်ရလာဒ်ဟာ ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှုကို ဝိုင်းဝန်းလိမ်ညာဖုံးဖိဖို့ ကြိုးပမ်းအားထုတ်ခြင်းဖြစ်တဲ့အတွက် နောက်ဆက်တွဲအကျိုးဆက်အနေနဲ့ ဒီကနေ့ ဂမ်ဘီယာက တရားစွဲတဲ့နေရာမှာ မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ သီတဂူ၊ဝီရသူတို့ဟာ အမှုတွဲတွေ တနည်းအားဖြင့် ပူးတွဲတရားခံတွေဖြစ်လာကြပါတယ်ခင်ဗျာ။
ကျော်ကိုကို
ဇန်နဝါရီ ၁၃၊ ၂၀၂၆
The ten stages of genocide
Genocide never just happens. There is always a set of circumstances which occur or which are created to build the climate in which genocide can take place.
Gregory H Stanton, President of Genocide Watch developed the 10 stages of genocide which explains the different stages which lead to genocide. At each of the earlier stages there is an opportunity for members of the community or the International Community to halt the stages and stop genocide before it happens.
Click here to download a PDF copy of the ten stages of genocide poster.
The stages are:
- Classification – The differences between people are not respected. There’s a division of ‘us’ and ‘them’ which can be carried out using stereotypes, or excluding people who are perceived to be different.
- Symbolisation – This is a visual manifestation of hatred. Jews in Nazi Europe were forced to wear yellow stars to show that they were ‘different’.
- Discrimination – The dominant group denies civil rights or even citizenship to identified groups. The 1935 Nuremberg Laws stripped Jews of their German citizenship, made it illegal for them to do many jobs or to marry German non-Jews.
- Dehumanisation – Those perceived as ‘different’ are treated with no form of human rights or personal dignity. During the Genocide against the Tutsi in Rwanda, Tutsis were referred to as ‘cockroaches’; the Nazis referred to Jews as ‘vermin’.
- Organisation – Genocides are always planned. Regimes of hatred often train those who go on to carry out the destruction of a people.
- Polarisation – Propaganda begins to be spread by hate groups. The Nazis used the newspaper Der Stürmer to spread and incite messages of hate about Jewish people.
- Preparation – Perpetrators plan the genocide. They often use euphemisms such as the Nazis’ phrase ‘The Final Solution’ to cloak their intentions. They create fear of the victim group, building up armies and weapons.
- Persecution – Victims are identified because of their ethnicity or religion and death lists are drawn up. People are sometimes segregated into ghettos, deported or starved and property is often expropriated. Genocidal massacres begin.
- Extermination – The hate group murders their identified victims in a deliberate and systematic campaign of violence. Millions of lives have been destroyed or changed beyond recognition through genocide.
- Denial – The perpetrators or later generations deny the existence of any crime.
